Horor filmovi

Istorija zombi filmova: Zašto volimo zombije?

, 27 2008 16:27:55 +0100

Zombiji. Ah, ti zombiji. Šta je to u ovim stvorenjima što nas privlači? Da sam sociolog, verovatno bih na ovo pitanje odgovorio u sledećem stilu:
«Privlačnost zombija i ovog podžanra u kom se pojavljuju , predstavlja skrivenu želju da svalimo krivicu za društvene bojazni na preduzeća, tj. na velike firme, velike Vlade itd. i da dobijemo zombije kao najlogičniju pojavu ako ostavimo preduzeća bez nadzora popustljive populacije.»
Ja nisam sociolog, mada bih mogao da odgovorim na pitanje ovako: «Mi smo samo skupina bolesnih čudaka koja koristi filmsko viđenje gošćenja nemrtvih živim ljudima kao vid oslobađanja od monotone svakodnevnice.»

U početku…

U vremenskom periodu koji ja volim da zovem P.R. (Pre Romera), zombiji kakve ih danas poznajemo, nisu ni postojali. Pre 1968. godine, oni su bili nešto potpuno drugačije. Ovi oživljeni leševi bili su produkt voodoo magije i filmovi su ih i prikazivali kao takve. U filmovima kao što su «White Zombie (1932)» i «Revenge of the Zombies (1943)», beživotna tela su uklanjana iz grobova odmah posle sahrane i oživljavana u bezumne robove koji se pokoravaju zapovestima svog ljudskog gospodara. Rani zombiji su bili prosti bezumni robovi, sa tipičnim belim licima i ocrnjenim očima koje su bile razgoračene i bezizražajne.

1968: Rođenje modernih zombija

Taman kada se činilo da će ideja o raspadajućim reanimiranim leševima završiti gde i filmovi Eda Wooda, pojavio se čovek koji je doneo revoluciju u horor žanr i udahnuo novi život (ili nesmrt) u zombije. Niskobudžetni crno-beli film nazvan «Night of the Living Dead», scenariste i režisera Georgea A. Romera, prikazan je u bioskopima 1968. godine. Efekti Romerovog probijanja zombija kroz zemlju se osećaju i danas. Od trenutka kada se začula čuvena rečenica «They're coming to get you Barbara", zombiji su se vratili u igru i 'gore' efekti postali su glavna osobina žanra.

Vaskrsli su po Romeru izgledali kao obični ljudi. Njihova odeća sastojala se ili od onih stvari koje su nosili u sanducima ili od normalne radne odeće (primer su konobarice i mehaničari). Povrede poput udova koji nedostaju, bile su takođe uobičajene. Njihova inteligencija je bila veoma niska, a pokreti kruti i spori.

Sedamdesete: Rastući jad zombi žanra

Sedamdesete su bile dekada koja je sadržala mnogo rastućih problema za zombi žanr. Tvorci filmova nisu bili baš sigurni kako da ispravno iskoriste ovaj novi element u horor žanru. Bilo je par umerenih pokušaja kao što su filmovi «Children Shouldn't Play with Dead Things (1972)» i «Garden of the Dead (1972)». Iako ništa posebno, oni nisu bili ni loši. Bolji filmovi iz te dekade dolazili su iz Evrope, kao što su «Tombs of the Blind Dead (1971)» i «Horror Rises from the Tomb (1973)». Zombiji iz filma «Children Shouldn't Play with Dead Things (1972)» bili su jednostavni: plavo-zelenog lica, razbarušene kose, isprskani krvlju i sa odećom iz second-hand prodavnica. Budi glup i kreći se sporo i spreman si za snimanje. Neke evropske filmadžije su se opredelile za «mrtav već neko vreme» izgled. Lobanje, nešto preostale brade i brkova i monaške haljine bile su standardne za smrtonosne olupine.
1978. godine, Romero je pogurao žanr u pravom smeru, što je bilo preko potrebno, režirajući «Dawn of the Dead». Prvi koji je shvatio u kom pravcu treba da ide ovaj žanr, bio je Lucio Fulci koji je završio ovu dekadu snimanjem filma «Zombi 2 (1979)».

Buka osamdesetih

Kao kada detetu uklonite pomoćne točkove sa bicikla, zombi filmovi su tom silinom preuzeli osamdesete. Spisak filmova snimljenih osamdesetih godina prošlog veka i koji se nalaze u Istoriji zombi filmova je dugačak i na njemu se nalaze mnogi klasici žanra: «Dead and Buried (1981)», «The Evil Dead (1982)», «Zombie Island Massacre (1984)», «Day of the Dead (1985)», «The Return of the Living Dead (1985)», «Night of the Creeps (1986)», «Evil Dead II (1987)», «The Dead Next Door (1988)».

Takođe, tokom ove dekade, određena pravila postala su obeležje žanra, neka su prihvaćena, neka nisu a neka su ih činila zabavnim:
-   ako ne umrete prvi, onda niste zombi;
-   zombi nisu kanibali, oni se ne jedu međusobno već se hrane isključivo živim mesom;
-   jedini način da zaustavite zombija je da mu pucate u glavu (ili je proburazite čekićem, sekirom, bilo kakvim sečivom);
-   inteligencija nije njihova jača strana.
Postoje još neka pravila koja se smatraju prihvatljivim ako je neophodno, ali ova navedena su prilično nedodirljiva.

Zombiji iz «Evil Dead» bili su rezultat opsednutosti zlim duhovima, pa se na njihovim licima brzo razvila bela korica. Bele oči sa crnim kolutovima okolo su takođe tipično obeležje. Ova demonska bića mogla su da komuniciraju i sposobna su za fokusirani napad.
U filmu «The Dead Next Door» dodato je malo više krvi i nasilja karakteru oživljenih mrtvaca. Druge karakteristike su počupani lanci kojima su bili vezani i maske koje su ih sprečavala da ujedaju ljude. Bili su vrlo glupi i spori.

U filmu «Day of the Dead» pojavljuje se 'Bub', zombi kućni ljubimac. On je malo pametniji od svoje tipične braće i često se pojavljuje sa walkmanom. Ima izbrazdano plavičasto lice karakteristično za Romera.

Devedesete: Autori filmova su se izgubili

Vidite, tinejdžeri misle da sve znaju i da su besmrtni. Tokom tog tinejdžerskog doba pravi se najviše grešaka.
Upravo su to bile devedesete za zombi žanr – vreme grešaka.
Iako je bilo nekoliko sjajnih ostvarenja kao što su «Braindead (1992)» i «Dellamorte Dellamore (1994)», bilo je teško spaziti išta vredno u moru smeća «Dead Men Don't Die (1990)», «Zombie Rampage 2 (1992)», «Zombie Holocaust (1995)» i «Zombie Doom (1999)».

«Braindead» se smatra najkrvavijim filmom ikada snimljenim. To se reflektuje upravo kroz zombije sa krvlju i crevima na sve strane. Oni se takođe karakterišu crnim očima i otpadajućim mesom.
Nemrtvi iz filma «Dellamorte Dellamore», kao što se može videti, imaju puno otpadajuće prošarane kože. Oni su takođe pomalo i živahni.

2000 – danas: Budućnost je izgleda svetla

Danas, čini se da se zombi žanr kreće ka dostojnoj zrelosti. Snimljeno je nekoliko jako dobrih filmova u ovoj dekadi: «Land of the Dead (2005)», «Dawn of the Dead (2004)» i «Shaun of the Dead (2004)».

Takođe, snimljeno je i nekoliko rimejkova zbog kojih sam suzdržan, ali ipak sam veoma optimističan po pitanju budućnosti koja očekuje sve ljubitelje zombija širom sveta.
Zombiji u filmu «Shaun of the Dead» pratili su poprilično Romerov stil, odeveni su u normalnu odeću i imaju plavičasto-bela lica. Povrede i prskanje krvi na sve strane su zajednički. Usporeno ćopanje sa blesavim izrazima na licima mogu učiniti Romera ponosnim.
Zbog toga što su postali lovina nakon što su se pretvorili u zombije, nemrtvi u Romerovom filmu «Land of the Dead» su malo krvoločniji u odnosu na zombije uobičajene za Romera. Inače su prilično u skladu sa klasičnom formulom.

Dakle, setite se… Ako Vas posao pritiska, porodični život Vam ide na živce i čini Vam se da ništa nije u redu, ne postoji ništa što više smiruje od zdrave doze nasilja, jedenja ljudskog mesa, zombi meteža. Bilo da hoćete da okrivite Boga za društvene jade ili samo volite da gledate trule hodajuće leševe kako čupaju delove tela svojih žrtava i jedu njihove utrobe, filmski zombi maraton će svakako izlečiti Vašu boljku.

Napisao: "Gospodar zombija" - Lee Roberts

Prevod: hororfilmovi.blog.rs

Zašto volimo horor filmove?

, 16 2008 18:03:51 +0200

Mnogi moji prijatelji čude se odakle potiče moja fasciniranost horor žanrom i zašto sam ljubitelj horor filmova. Pokušavao sam da im objasnim, da li su shvatili ne znam, ali našao sam sjajan tekst na netu, koji praktično daje odgovor na pitanje: Zašto volimo horor filmove? Čitajući ga, vratio sam se u detinjstvo i setio slične situacije. Moj prvi horor film, zbog koga sam se plašio i sopstvene senke, bio je o malim, zlim, zelenim djavolčićima. Znam samo da sam imao i neopisivi strah da idem u WC i da je WC školjka podsećala na završnu scenu iz filma, kada se jedna od tih spodoba pojavljuje u njoj. Film se zvao "Ghoulies".

Verujem da će se mnogi posetioci bloga pronaći u ovom tekstu:

Nikada necu zaboraviti moj prvi susret sa horor filmovima. Imao sam 10 godina i imali smo tad ranu verziju kablovske televizije (sećate se kada su puštali 5 filmova nekoliko stotina puta na dan?).

U svakom slučaju, film "Terror Train" sa Jamie Lee je bio na programu a meni je moja blago preterano zaštitnička majka zabranila da ga gledam. Ali...
Bio sam zalepljen za ekran, pogrbljen ka zvučniku na televizoru da bih mogao da čujem smanjeni ton, toliko tih da bih izbegao da budem primećen i kažnjen po kratkom postupku.Nikada neću zaboraviti kada sam prvi put čuo kraljicu vriska! Kada je voz prešao preko žrtvine glave, zvuk pucanja je izazvao eksploziju i moje glave! (Da li su koristili dinju?)
Naravno, nedeljama sam imao noćne more, ali nisam mario! Bio sam upecan!
Od toga dana, nisam mogao da se zasitim. Zbog filma "Jaws" počeo da se osećam nervozno kada plivam u okeanu (ponekad čak i u bazenu), da me hvata panika kada vidim "sneg" na ekranu posle gledanja "Poltergeist"-a i da zurim u zastrašujuće strance koji hodaju čudno posle filma "Night of the Living Dead". Naravno, takodje poskočim na svaki sumnjivi zvuk ili čudnu senku posle gledanja filmova kao što su "Halloween" i "Friday the 13th".
Šta je izvor ove čudne privlačnosti koju osećamo prema horor filmovima? Ne znam, ali iskreno i ne zanima me. Volim horor filmove a volite ih i Vi.

tekst preuzet sa : www.best-horror-movies.com
prevod: hororfilmovi.blog.rs

Horor filmovi - istorijat, XII deo

, 18 2008 08:27:24 +0100

Došao sam do samog kraja ovog obimnog i fantastičnog teksta, koji sam podsećam preveo sa sajta www.filmsite.org , tako da, ako je bilo nekih grešaka - još jednom, nemojte mi zameriti

Poslednji XII deo je u stvari lista najboljih horor filmova, od samog početka snimanja ovih filmova pa gotovo do danas (napominjem da je to izbor autora teksta a ne mene, da me ne krivi neko ako je neki od naslova loš ).

Izbor najboljih horor filmova:

Najbolji raniji klasici horor žanra:

The Cabinet of Dr. Caligari (1919, German)

Nosferatu, A Symphony of Terror (1922, German) (aka Nosferatu, The Vampire)

The Hunchback of Notre Dame (1923)

The Phantom of the Opera (1925)

Dracula (1931)

Frankenstein (1931)

Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1932)

Freaks (1932)

Island of Lost Souls (1932)

The Mummy (1932)

The Old Dark House (1932)

White Zombie (1932)

The Ghoul (1933)

The Invisible Man (1933)

King Kong (1933)

The Black Cat (1934)

Bride of Frankenstein (1935)

Mad Love (1935)

The Hunchback of Notre Dame (1939)

The Wolf Man (1941)

Cat People (1942)

I Walked With a Zombie (1943)

Phantom of the Opera (1943)

The Seventh Victim (1943)

The Lodger (1944)

The Uninvited (1944)

The Body Snatcher (1945)

Dead of Night (1945, UK)

The Picture of Dorian Gray (1945)

Abbott & Costello Meet Frankenstein (1948)

The Thing (From Another World) (1951)

House of Wax (1953)

Creature From the Black Lagoon (1954)

Gojira (1954, Jp.) (aka Godzilla)

The Night of the Hunter (1955)

Invasion of the Body Snatchers (1956)

I Was a Teenage Werewolf (1957)

The Curse of Frankenstein (1957)

The Incredible Shrinking Man (1957)

Curse of the Demon (aka Night of the Demon) (1957)

The Fly (1958, remade 1986)

The Horror of Dracula (1958, UK)

The Revenge of Frankenstein (1958)

Ostali najbolji horor filmovi:

Les Yeux Sans Visage (1960, Fr./It.) (aka The Eyes Without a Face ili The Horror Chamber of Dr. Faustus)

Little Shop of Horrors (1960)

Peeping Tom (1960)

Psycho (1960)

Village of the Damned (1960)

The Innocents (1961)

The Pit and the Pendulum (1961)

Burn Witch, Burn! (1962)

Carnival of Souls (1962)

What Ever Happened to Baby Jane? (1962)

The Birds (1963)

The Haunting (1963)

Dead Ringer (1964)

Kwaidan (1964), (aka Ghost Stories (1965)

The Masque of the Red Death (1964)

The Tomb of Ligeia (1964, UK)

Hush, Hush, Sweet Charlotte (1965)

Repulsion (1965)

Frankenstein Created Woman (1966)

Seconds (1966)

The Devil Rides Out (1968, UK), (aka The Devil's Bride)

Night of the Living Dead (1968)

Rosemary’s Baby (1968)

Witchfinder General (1968)

The Abominable Dr. Phibes (1971)

A Clockwork Orange (1971)

Blacula (1972)

Deliverance (1972)

Last House on the Left (1972)

Don't Look Now (1973)

The Exorcist (1973)

The Legend of Hell House (1973)

Sisters (1973)

The Wicker Man (1973)

It's Alive! (1974)

The Texas Chainsaw Massacre (1974)

Jaws (1975)

Race with the Devil (1975)

The Rocky Horror Picture Show (1975, UK)

Burnt Offerings (1976)

Carrie (1976)

The Little Girl Who Lives Down the Lane (1976)

The Omen (1976)

The Hills Have Eyes (1977)

Suspiria (1977, It.)

Dawn of the Dead (1978)

Halloween (1978)

Alien (1979)

The Changeling (1979)

Dracula (1979)

The Fog (1979)

Nosferatu the Vampyre (1979)

Phantasm (1979)

Dressed to Kill (1980)

Friday the 13th (1980)

The Shining (1980)

An American Werewolf in London (1981)

The Howling (1981)

Scanners (1981)

Poltergeist (1982)

The Thing (1982)

Videodrome (1982)

The Dead Zone (1983)

The Evil Dead (1983)

The Hunger (1983)

The Keep (1983)

The Company of Wolves (1984)

Ghostbusters (1984)

Gremlins (1984)

A Nightmare on Elm Street (1984)

Day of the Dead (1985)

Fright Night (1985)

Re-Animator (1985)

The Fly (1986)

Henry: Portrait of a Serial Killer (1986)

The Hitcher (1986)

Manhunter (1986)

Evil Dead 2: Dead by Dawn (1987)

Dead of Winter (1987)

Fatal Attraction (1987)

Hellraiser (1987)

The Lost Boys (1987)

Near Dark (1987)

The Stepfather (1987)

The Witches of Eastwick (1987)

Beetlejuice (1988)

Dead Ringers (1988)

The Vanishing (1988)

Arachnophobia (1990)

Darkman (1990)

Edward Scissorhands (1990)

Henry: Portrait of a Serial Killer (1990)

Jacob's Ladder (1990)

Misery (1990)

The Witches (1990)

Cape Fear (1991)

The People Under the Stairs (1991)

The Silence of the Lambs (1991)

Army of Darkness (1992)

Basic Instinct (1972)

Bram Stoker's Dracula (1992)

Candyman (1992)

The Nightmare Before Christmas (1993)

Body Snatchers (1994)

Ed Wood (1994)

Interview with the Vampire (1994)

Wolf (1994)

Crash (1995)

Se7en (1995)

The Craft (1996)

From Dusk Till Dawn (1996)

Lost Highway (1996)

Mars Attacks! (1996)

Scream (1996)

The Devil's Advocate (1997)

I Know What You Did Last Summer (1997)

Scream 2 (1997)

Apt Pupil (1998)

Ringu (1998, Jp.)

The Blair Witch Project (1999)

The Mummy (1999)

The Sixth Sense (1999)

Sleepy Hollow (1999)

Final Destination (2000)

The Others (2001)

The Ring (2002)

Dawn of the Dead (2004)

Van Helsing (2004)

KRAJ

Horor filmovi - istorijat, XI deo

, 15 2008 09:57:35 +0100

Unosni horor filmovi u novom veku:

Jedan od najefektnijih, inteligentnijih i stilskih horor filmova nove decade bio je film Gora Verbinskog (Gore Verbinski) The Ring (2002) – moderni, gotski horor klasik, rimejk japanskog horor hita Ringu (1998).

Ostali horor filmovi takodje su radjeni po uspešnim stranim klasicima (napr. The Grudge (2004), The Grudge 2 (2006) i Dark Water (2005)).

Ovi filmovi nisu mnogo koštali, nisu zahtevali mnogo originalnosti, velika glumačka imena (i samim tim velike plate) ili prošireni marketing (zbog brenda s kojim su ih poistovećivali) i već su imali spremne mnoštvo vernih fanova horor filmova. Ipak, jedna stvar bila je zajednička svim ovim filmovima – oni nisu bili omiljeni kod filmskih kritičara.

Filmski studiji shvatili su da se profit može steći jeftinim rimejkovima klasika horor žanra. Mnogi su bili razblaženi, porodični filmovi bez ijedne originalnosti kao napr.:

· ponovno puštanje filma Exorcist: The Version You Haven't Seen Before (2000)

· The Texas Chainsaw Massacre (2003) i The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning (2006)

· Freddy vs. Jason (2003)

· prequel Exorcist: The Beginning (2004)

· Dawn of the Dead (2004)

· Alien vs. Predator (2004)

· The Grudge (2004) (rimejk japanskog filma Ju-on: The Grudge (2003)) i The Grudge 2 (2006)

· The Amityville Horror (2005)

· Dark Water (2005) (rimejk japanskog filma Honogurai mizu no soko kara (2002) (aka Dark Water))

· The Fog (2005)

· House of Wax (2005)

· Saw II (2005)

· The Bad Seed

· Bride of Frankenstein (2006)

· The Last House on the Left (2006)

· The Hills Have Eyes (2006) i The Hills Have Eyes II (2007)

· The Wicker Man (2006)

· The Omen (2006) (pušten u bioscope, naravno, 06.06.2006.)

· Prom Night

· Saw III (2006)

· The Tingler

· The Birds

· The Blob (drugi rimejk!)

· Creature From the Black Lagoon

· Death Race 3000

· Don't Look Now

· The Entity

· Gaslight

· The Hitcher (2007)

· Hostel: Part II (2007)

· Creepshow (2008)

· The Wolf Man (2008)

Sadistički horor filmovi Novog milenijuma:

Jedan od novijih trendova u horor žanru bile su varijacije sadističkih, nisko-budžetnih ‘trash’ horor filmova Z produkcije 70-ih, a mnogi od njih odnosili su se na teme osvete zbog silovanja, kao što je bilo u filmovima:

· slasher Marka B. Reja (Marc B. Ray) sa R oznakom Scream Bloody Murder (1972), koji je reklamiran kao prvi "gore-nography" film

· Ves Krejvenov (Wes Craven) grubi film The Last House on the Left (1972)

· slikoviti film Boa A. Vibenijusa (Bo A. Vibenius) Thriller: A Cruel Picture (1974, Sweden)

· šokirajući i poremećujući film Nika Mastorakisa (Nico Mastorakis) Island of Death (1975)

· Džim Sotosov (Jim Sotos) Forced Entry (1975)

· Lamont Džonsonov (Lamont Johnson) Lipstick (1976)

· eksploatacioni film Frederika R. Fridela (Frederick R. Friedel) Axe (1977) (aka Lisa, Lisa i The California Axe Massacre)

· italijanski krvavi film Paskvalea Feste Kampanilea (Pasquale Festa Campanile) Hitch-Hike (1977)

· brutalni film Mir Zarki (Meir Zarchi) Day of the Woman (1978) (aka I Spit on Your Grave)

· poludokumentarni film Rudjera Deodata (Ruggero Deodato) Cannibal Holocaust (1979)

· nasilna, horor, kriminalistička, osvetnička fantazija Abela Ferare (Abel Ferrara) Ms. 45 (1981) (aka Angel of Vengeance)

U novom veku, norma filmske publike za krvavim i bolesnim nasiljem (već otupljena godinama slasher filmovima) bila je ozbiljno testirana, nisko-budžetnim zastrašujućim filmovima kao što je pakleno mračni i bolom ispunjeni film Vilijema Melouna (William Malone) FearDotCom (2002) i Džejms Vonov (James Wan) strašni film Saw (2004) (kao i njegovi nastavci Saw II, III i IV koji su usledili), u kojima se pojavio sadistički serijski ubica nazvan Jigsaw koji je izumeo izludjujuće, strahotne smrtonosne zamke za svoje žrtve.

Takodje, tu je i krvavi film Aleksandrea Aje (Alexandre Aja) The Hills Have Eyes (2006) (rimejk Krejvenovog kontroverznog kultnog nisko-budžetnog istoimenog filma iz 1977. godine koji je zapravo producirao Krejven) sa poremećenom, mutiranom porodicom kanibala koja napada porodicu iz predgradja u pustinji Nevade kao i ksenofobični i beskompromisni film Elija Rota (Eli Roth) Hostel (2005), koji govori o dvojici američkih turista hedonista i backpackera u Evropi koji su bili izloženi poniženju, medicinskom slikovito fizičkom, seksualnom i mentalnom mučenju u zaključnih 20 minuta filma.

Ovom novom nasilno-slikovitom trendu u horor žanru doprineo je i Rob Zombi (Rob Zombie) filmom The Devil's Rejects (2005), nastavkom filma House of 1000 Corpses (2003)).

Ovaj novi žanr ‘pseudo-snuff filmova’ (prevedenih kao ‘horor-porn’, ‘torture-chic’, ‘gore-nography’ i ‘klaustrofobično svirepih’), okrivljen je da liči na ‘bolesnu video igricu’ – sadržeći utrobno nasilje i nečuvene ljudske patnje – što je jako testiralo granice cenzure. Nova varijacija horor filmova bila je mešavina ‘chick-flick’-a sa tradicionalnim horor avanturističkim filmom, kao što je na primer klaustrofobični i zastrašujući film iz produkcije Lions Gate-a The Descent (2006) – jedan od prvih ženskih brutalnih akcionih horor filmova.

Ovaj film britanske produkcije režisera Nila Maršala (Neil Marshall) govorio je o šest atletski razvijenih speleologistkinja (šest nepoznatih glumica) koji se susreću sa različitim užasima (grabljivim stanovnicima podzemlja koji podsećaju na ljude) u uskoj mračnoj pećini u Apalači planinama – bez ikakvog navodjenja na golotinju ili seks.

Nastaviće se...

Napomena:

Ovaj sjajan tekst koji pruža detaljan uvod u istorijat snimanja horor filmova pronašao sam na sajtu www.filmsite.org i predstaviću ga u više delova. Ovaj opširan tekst sam sam preveo sa engleskog tako da je moguće da ima i nekih grešaka

Horor filmovi - istorijat, X deo

, 10 2008 09:25:24 +0100

Tim Barton (Tim Burton):

Tim Barton doprineo je svojom jedinstvenom i originalnom vizijom horor žanru brojnim maštovitim filmovima uključujući horor-komediju Beetlejuice (1988), dva filma o Betmenu (blockbuster original Batman (1989) i nastavak Batman Returns (1992)), fantazijski-horor film Edward Scissorhands (1990) o mladiću kreaturi sa sečivima umesto prstiju i horor-mjuzikl The Nightmare Before Christmas (1993) – sa sjajnom stop-motion animacijom u priči o spasavanju Božića Džeka Skelingtona (Jack Skellington).

Bartonov biografski horor film Ed Wood (1994) obuhvatio je scene sa ostarelim Belom Lugošijem (koga je igrao Oskarovac Martin Landau) a njegova srećna, kempi, oslobadjajuća satira o invaziji Marsovaca nazvana Mars Attacks! (1996) parodirala je propast, naučnu fantastiku i filmove o čudovištima - sve zajedno.

Slavni režiser je takodje prepričao i osvežio legendarnu bajku poznatog Vošingtona Irvinga (Washington Irving) o bezglavom jahaču u filmu Sleepy Hollow (1999) sa Džoni Depom (Johnny Depp) u ulozi Krejna.

Rimejkovi klasika o vampirima, vukodlaku i Frankenštajnu iz 80-ih i 90-ih:

Filmski klasici o Vukodlaku, Drakuli i vampirima i Frankenštajnu su takodje vaskrsli i vraćeni u modu 80-ih i 90-ih sa većim budžetima i zvezdama. Još nekoliko usavršenih ali stereotipskih horor filmova uključili su vukodlake kao Džon Lendisov (John Landis) An American Werewolf in London (1981) (doživeo rimejk po imenu An American Werewolf in Paris (1997) koji je bio smešten u Parizu), horor-komedija Džoa Dantea (Joe Dante) The Howling (1981) i Majk Nikolsov (Mike Nichols) Wolf (1994) sa Džek Nikolsonom u ulozi ožalošćene osobe – ovi filmovi su prikazali zadivljujuće scene preobražaja čoveka u vuka, elemente koji su danas standardni za ovakve filmove.

Ostali skoriji filmovi o vukodlacima su Majkl Vedlijev (Michael Wadleigh) klasični film o vukodlaku Wolfen (1981), Nil Džordanov (Neil Jordan) bajkoviti film o čudovištu The Company of Wolves (1984), Silver Bullet (1985) – adaptacija novele Stivena Kinga Cycle of the Werewolf, parodija Teen Wolf (1985) sa zvezdom serijala Back to the Future Majkl Džej Foksom (Michael J. Fox) i njegov nastavak Teen Wolf Too (1987).

Frenk Langela (Frank Langella) okrepio je svoju brodvejsku ulogu i glumio je slavnog ali tragično ucveljenog Grofa u filmu Dracula (1979), a iste godine mit o vampire je parodiran u kempi filmu Love at First Bite (1979) sa Džordž Hamiltonom (George Hamilton).

Zatim je Toni Skot (Tony Scott) snimio blistavu lezbijsko-vampirsku priču The Hunger (1983) u kojoj su glumile Ketrin Denev (Catherine Deneuve) i Suzan Sarandon (Susan Sarandon).

Kempi tinejdžerska horor parodija Buffy the Vampire Slayer (1992) je sa Kristi Svonson (Kristy Swanson) u ulozi neverovatne navijačice odabrane da se bori protiv vampira u Los Andjelesu. Popularna televizijska serija istoimenog naziva, sa srednjoškolkom ubicom vampira Buffy Summers (Sarah Michelle Gellar) ovekovečila je mit o vampirima – radnja je smeštena u njen rodni gradić Sunnydale, zgodno lociran iznad “Usta pakla”.

Scenarista i režiser Stiven Somers (Stephen Sommers) vaskrsao je Mumiju kao horor biće u svoja dva iznenadjujuća akciona filma o Mumiji: The Mummy (1999) i The Mummy Returns (2001), u kojima glumi Brendan Frejzer (Brendan Fraser) legionara Rika O’Konela (Rick O'Connell), imitaciju Indijane Džonsa sa prelepom ali budalastom arheologistkinjom koju glumi Rejčel Vajs (Rachel Weisz) i 3000 godina starim mumificiranim lešom osvetoljubivog visokog sveštenika Imotepa koga glumi Arnold Vosloo (Arnold Vosloo). Ove godine, u avgustu će premijeru doživeti i treći deo The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor.

(Spin-off lik Kralj škorpiona pojavio se u drugom filmu, Čak Raselovom (Chuck Russell) The Scorpion King (2002), sa profesionalnim rvačem Dvejnom ‘Stenom’ Džonsonom (Dwayne 'The Rock' Johnson) u naslovnoj ulozi.)

Somers je takodje napisao scenario i režirao visoko-budžetni Van Helsing (2004), u kom se Hju Džekmen (Hugh Jackman) pojavljuje u ulozi legendarnog lovca na čudovišta koji se bori ne protiv jednog već tri stvorenja: Vukodlaka, Grofa Drakule i Frankenštajnovog čudovišta. Film je obuhvatio prisilne CG specijalne efekte, uključujući tri polugola vampira.

Ostale klasične horor priče koje su doživele rimejk na celuloidnoj traci 80-ih i kasnije su:

· The Bride (1985) sa Dženifer Bilz (Jennifer Beals) u ulozi atraktivne Frankenštajnove neveste

· Džoel Šumaherov (Joel Schumacher) tinejdžerski film o vampirima The Lost Boys (1987)

· režiserski debitantski film Ketrin Bigelou (Kathryn Bigelow) – nasilni vampirski vestern Near Dark (1987)

· Frensis Ford Kopolin (Francis Ford Coppola) vizuelno prinudni i barokni film Bram Stoker's Dracula (1992) sa Geri Oldmenom (Gary Oldman) u ulozi krvopije, seksipilnog i nemilosrdnog vampira i Entoni Hopkinsom (Anthony Hopkins) koji glumi njegovog poludelog arhi-neprijatelja Van Helsinga

· britanski film režisera i glumca Keneta Brane (Kenneth Branagh) (koji je koproducirao Frensis Ford Kopola) Mary Shelley's Frankenstein (1994) sa Robertom De Nirom (Robert De Niro) u ulozi čudovišta i Helenom Bonam-Karter (Helena Bonham-Carter) u ulozi doktorove izmučene verenice Elizabet

· vampirski ep Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles (1994) režisera Nila Džordana (Neil Jordan) je bio delimično baziran na popularnoj gotskoj vampirskoj noveli En Rajs (Anne Rice) i sa Tom Kruzom (Tom Cruise) u ulozi nitkovskog vampira Lestata

· nasilni horor film From Dusk Till Dawn (1996) za koji je scenario napisao Kventin Tarantino (Quentin Tarantino)

· Džon Karpenterov (John Carpenter) horor-vestern Vampire$ (1998) sa Džejms Vudsom (James Woods) u ulozi ubice vampira

· Wes Craven Presents: Dracula 2000 (2000), labava adaptacija originalne novele Brema Stokera (Bram Stoker)

· Blade (1998) i nastavci Blade II (2002) i Blade III: Trinity (2004) sa Veslijem Snajpsom (Wesley Snipes) u ulozi Marvelovog lika koji je pola-vampir pola-ubica vampira

· The Queen of the Damned (2002) – poslednji film pevačice Aaliyah zasnovan na popularnoj zbirci priča spisateljice En Rajs (Anne Rice) The Vampire Chronicles

Ostali značajni horor filmovi 80-ih i 90-ih:

Maštovite fantazije sa gotskim fabulama uključile su:

· Majkl Manov (Michael Mann) vizuelni i tehnički impresivni horor sa temom drugog svetskog rata i zlim nacistima nazvan The Keep (1983)

· horor-komedija u produkciji Stivena Spilberga (Steven Spielberg) Gremlins (1984) o slatkim malim kućnim ljubimcima “mogvajima” koji postaju loši, kao i nastavak u režiji Džoa Dantea (Joe Dante) Gremlins 2: The New Batch (1990) – oba su obezbedila crni humor i parodiju-satiru sa mnogo žargonskih šala i kameo uloga, likova sličnih Donaldu Trampu i muzičkim omažem Basbiju Berkliju (Busby Berkeley) (“New York, New York”) koji izvode sami gremlini

· letnji bioskopski hit Ghostbusters (1984) o istraživačima paranormalnih pojava u Njujorku

· prekomerno dekadentni film režisera Džordža Milera (George Miller) The Witches of Eastwick (1987) o seksualnim slobodama tri žene malog grada u Novoj Engleskoj (igrale su ih Cher, Susan Sarandon i Michelle Pfeiffer) kroz Mefista – Daryl Van Hornea koga je glumio Džek Nikolson (Jack Nicholson)

· gotski horor triler i film noir režisera Artura Pena (Arthur Penn) Dead of Winter (1987) sa Meri Stenburgen (Mary Steenburgen) u višestrukoj ulozi žrtvovane žene u udaljenoj kolibi tokom mećave

· film Ejdrijena Lajna (Adrian Lyne) Fatal Attraction (1987) manipulativna fuzija horora i napetog trilera o odbačenoj, smrtonosnoj ženi

· film Nikolasa Rega (Nicolas Roeg) The Witches (1990) sa Andjelikom Hjuston (Anjelica Huston) kao glavnom vešticom

Britanski pisac i režiser Klajv Barker (Clive Barker) imao je režiserski debi sa grafički jezovitim filmom Hellraiser (1987) u kom se pojavljuju gadni Cenobiti, a film su pratili brojni nastavci.

Još jedan britanski režiser, Bernard Rouz (Bernard Rose) snimio je “noćnomorovsku” fantaziju Paperhouse (1989) i režirao Klajv Barkerovu zastrašujuću, nasilnu priču Candyman (1992).

1990. godine Keti Bejts (Kathy Bates) osvojila je Oskara za najbolju žensku ulogu poremećene obožavateljke u filmu Misery (1990), zasnovanom na još jednoj noveli Stivena Kinga.

Prvi film koji je prikazao zlog psihijatra Hanibala Lektera (Hannibal Lecter) bio je Majkl Manov (Michael Mann) brzi film Manhunter (1986).

Filmski horor žanr je bio nagradjen ugledom kada je šokirajući horor-triler režisera Džonatana Dema (Jonathan Demme) The Silence of the Lambs (1991), sa Entoni Hopkinsom (Anthony Hopkins) u ulozi ubice ‘Hanibala Kanibala’ (Hannibal the Cannibal) i Džodi Foster (Jodie Foster) koja glumi povredljivu FBI agenticu, osvojio pet Oskara u značajnijim kategorijama.

Kasnije su iz originalnog filma proizašli film Ridlija Skota (Ridley Scott) Hannibal (2001) i Bret Retnerov (Brett Ratner) prequel Red Dragon (2002) – rimejk pomenutog filma Manhunter.

U filmu Cape Fear (1991), rimejku klasika iz 60-ih sa Robertom Mičamom (Robert Mitchum) sa psihopatskim progoniteljem u režiji Martina Scoresezea (Martin Scorsese), glumio je Oskarovac Robert DeNiro jezivog, oslobodjenog robijaša.

Uznemirujuć je bio i film Jacob's Ladder (1990) o veteranu iz vijetnamskog rata (koga je glumio Tim Robbins) mučenom noćnim morama zbog mogućeg vojnog eksperimenta sa LSD-ijem i drugim porodičnim traumama.

1992. godine kontroverzni neizvesni erotski triler Basic Instinct predstavio je čisti užas pričom o prelepoj, biseksualnoj ženi osumnjičenoj za ubistvo.

U triler-horor filmu Dejvida Finčera (David Fincher) Se7en (1995) dva njujorška detektiva za ubistva (Morgan Freeman i Brad Pitt) pokušavaju da uhvate serijskog ubicu (Kevin Spacey) poznatog po izlaganju ‘sedam smrtnih grehova’ na svojim mestima ubistava.

Još nekoliko horor filmova iz sredine 90-ih godina iznenadili su industriju svojim fenomenalnim uspehom i vratili su se slasher temama. Svaki od njih, dao je atraktivnu i snuždenu mladu glumačku postavu: The Craft (1996) je govorio o srednjoškolkama koje se bave veštičarenjem i crnom magijom, Ves Krejvenov horor-triler Scream (1996) i I Know What You Did Last Summer (1997), o tinejdžerima koji prikrivaju fatalnu ‘udari i beži’ saobraćajnu nesreću – sa očekivanim užasnim ishodima.

Dokumentarni niskobudžetni horor film s kraja veka The Blair Witch Project (1999) snimljen je kao ekspresionistički film, sniman ‘iz ruke’ i pridobio je pažnju publike svojim dvosmislenim i nedovoljno iskazanim užasom.

Slično, priča o duhovima M. Najta Šajamalana (M. Night Shyamalan) The Sixth Sense (1999) stvorila je neizvesnost bez tipičnih formula i eksplicitnih elemenata većine slasher filmova.

Film režisera Marka Pelingtona (Mark Pellington) u stilu Dosijea X (X-Files) The Mothman Prophecies (2002), sa Ričardom Girom (Richard Gere) i Lorom Lini (Laura Linney), bio je psihološki triler-horor film zasnovan na mitskom ‘stvarnom’ biću sličnom moljcu i sa crvenim očima u mestu Point Pleasant.

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, IX deo

, 06 2008 09:33:40 +0100

Ves Krejven (Wes Craven):

Ves Krejven je takodje započeo svoju karijeru nasilnim horor filmovima 70-ih, nisko-budžetnim uzbudljivim filmom Last House on the Left (1972) (rimejkom filma Ingmara Bergmana (Ingmar Bergman) The Virgin Spring (1960)) i filmom The Hills Have Eyes (1977) – o brutalnim, pustinjskim seljačkim mutiranim kanibalima koji proganjaju porodicu u divljini. Njegova dva najčuvenija filma bili su tinejdžerski slasheri koji su podstakli iznenadni pljusak imitacija i nastavaka:

· A Nightmare on Elm Street (1984) u kom se pojavljuje Fredi Kruger (Freddy Krueger) (glumi ga Robert Englund), reinkarnacija dečjeg zlostavljača i serijskog ubice sa čuvenom rukavicom sa sečivima na prstima i spaljenom facom

· iznenadjujući horor hit Scream (1996) koji je pomogao da se okrepe filmovi tog žanra krajem 90-ih, sa koljačem obučenim u kostim Smrti, film je preporodio slasher filmove narednih godina

Veliki uspeh filma “Scream” doveo je i do nastavaka iz 1997. i 2000. godine – ponovo sa Niv Kembel (Neve Campbell) u ulozi terorisane tinejdžerke i sa nekoliko preostalih likova iz prethodnih verzija (Courteney Cox Arquette i David Arquette).

Uspeh tog filma bio je doteran njegovom režijom nastavka Wes Craven's New Nightmare (1994), sedmog filma u serijalu, sa zvezdom iz prvog dela Heder Langenkamp (Heather Langenkamp), Krejvenom lično i Englundom i svi su glumili sebe.

Filmom Red Eye (2005), njegovim 20-im filmom, Krejven je dodao svom horor repertoaru ovaj psihološki triler smešten na noćni let za Majami, sa Rejčel Mekadams (Rachel McAdams) u ulozi prestravljene putnice Lize Rajsert koju otima stranac-putnik Džekson Ripner (Cillian Murphy).

Bleksploatacioni horor filmovi:

Prvi takozvani bleksploatacioni filmovi (sa dominirajućim Afro-Američkim glumcima, muzikom i temama) bio je kontroverzni nezavisni film Melvina Van Piblsa (Melvin Van Peebles) Sweet Sweetback's Baadasssss Song (1971).

Film je pokrenuo celu seriju sličnih filmova o privatnim detektivima crncima i krtom urbanom životu. Kako je pokret napredovao, stopio se sa horor žanrom (i drugim žanrovima takodje, kao napr. sa naučnom fantastikom), i producirani su smešani hibridni filmovi sa bleksploatacionim sadržajem, često parodirajući naslove poznatih horor filmova iz prošlosti:

· Viljem Krejnov (William Crain) film Blacula (1972) – sa Viljemom Maršalom (William Marshall) kao prokletim afričkim princem u naslovnoj ulozi koji teroriše Los Andjeles;

i njegovim nastavkom Scream, Blacula, Scream! (1973)

· The Thing with Two Heads (1972), kempi horor-komedija i kultni klasik o belom ludom naučniku i rasisti (Ray Milland) čija glava treba da se nakalemi na telo ogromnog crnca (Rosie Grier)

· naučno-fantastična kriminalistička fantazija Top of the Heap (1972) – o ludom mladom prestoničkom policajcu crncu koji fantazira o tome da bude prvi čovek na mesecu

· očigledno bezvredna imitacija Frankenštajna u režiji Viljema Livija (William Levey) Blackenstein (1973)

· Bil Ganov (Bill Gunn) film Vampires of Harlem (1973), aka Ganja & Hess

· Voodoo Black Exorcist (1973, Sp.) aka Vudu sangriento

· film Viljema Girdlera (William Girdler) Abby (1974) (bleksploataciona verzija filma The Exorcist (1973)

· kung-fu akcioni film Black Belt Jones (1974)

· Black Werewolf/The Beast Must Die (1974)

· zombie film The House on Skull Mountain (1974)

· kontroverzni animirani film Ralfa Bakšija (Ralph Bakshi) Coonskin (1975)

· Dr. Black, Mr. Hyde (1976)

· Abar, the First Black Superman (1977)

· The Six Thousand Dollar Nigger (1980)

Kasniji bleksploatacioni filmovi 90-ih imali su uglavnom horor teme kao Def by Temptation (1990), Candyman (1992) i njegov nastavak Candyman: Farewell to the Flesh (1995), vestern Posse (1993), Tales from the Hood (1995) (antologija od 4 priče), Vampire in Brooklyn (1995) (sa Edijem Marfijem (Eddie Murphy)) i Bones (2001) sa reperom Snoop Dogg-om u glavnoj ulozi.

Horor filmovi 80-ih i 90-ih:

Mnogi od još uspešnijih horor filmova izrodili su lošije, nisko-budžetne, bolesne slashere, tzv. ‘schlock’ ili ‘splatter’ filmove 80-ih (i 90-ih) godina. Većina ovih nastavaka ili imitacija bili su eksploatacioni i prikazivali su šokantno, krvavo nasilje, slikoviti horor, ‘ugrožene tinejdžere’, kompjuterski napravljene specijalne efekte i šminku i obično ubitačnog muškog psihopatu koji je pričinio progresivni lanac groznih ubistava u kojima su žrtve žene (gde je brutalno ubijanje-klanje-sečenje metaforička zamena za silovanje). Mnogi od ovih filmova govorili su o osvetoljubivom ubici motivisanom nekim prošlim zločinom ili seksualnom perverzijom.

Friday the 13th (1980) prvi od najprepoznatljivijih horor serijala – sa zapanjujućim brojem nastavaka (deset), inspirisan je mnogim originalnim filmovima iz 70-ih (kao što je odlučujući slasher-krvavi film režisera Maria Bave (Mario Bava) A Bay of Blood (1971, It.) – sa oznakom R) sa pričom o terorisanim savetnicima u tinejdžerskom kampu.

Takodje je inspirisao TV serije i nekoliko parodija. Džejson (Jason), kao i psihopata Fredi Kruger pre njega u serijalu filmova Nightmare on Elm Street, postao je poznato ime.

· Friday the 13th (1980)

· Friday the 13th, Part 2 (1981)

· Friday the 13th, Part 3 (1982)

· Friday the 13th - The Final Chapter (1984)

· Friday the 13th Part V: A New Beginning (1985)

· Friday the 13th Part VI: Jason Lives (1986)

· Friday the 13th Part VII: The New Blood (1988)

· Friday the 13th Part VIII: Jason Takes Manhattan (1989)

· Jason Goes to Hell: The Final Friday (1993)

· Jason X (2002)

· Freddy vs. Jason (2003)

Child's Play (1988) je bio prvi iz serijala filmova o bistrom, crvenokosom lutku Čakiju (Chucky) koji je opsednut duhom i glasom zlog i besnog serijskog ubice Čarlsa Lija Reja (Charles Lee Ray koga glumi Brad Dourif) – lutak je terorisao dečaka i njegovu porodicu.

Pratila su ga dva srodna nastavka iz 1990. i 1991. kao i film Bride of Chucky (1998) koji je u priču uveo ženskog serijskog ubicu lutku Tifani (glas je pozajmila Dženifer Tili (Jennifer Tilly) da bi ulio elemente crne komedije).

Peti deo, Seed of Chucky (2004), režirao je scenarista serijala Don Mancini, i bio se još više odnosio na horor-crnu komediju i parodiju slično filmu Scream (1996), uključujući brojne šale (polno zbunjeno dete Čakija i Tifani nazvano je Glen-Glenda aludirajući na film Eda Vuda; i Dženifer Tili igrala je sebe, praveći aluzije na njenu lezbijsku ulogu u filmu Bound (1996) sa Djinom Geršon (Gina Gershon) itd.)

Autor fantazije H.P. Lovkraft (H.P. Lovecraft) i njegove horor priče:

Stjuart Gordonova (Stuart Gordon) krvava, kultna komedija o ponovo oživljenim mrtvacima Re-Animator (1984) – bila je bazirana na zbirci priča H.P. Lovkrafta Herbert West — Reanimator.

Uvrnuti film pratili su naknadni nastavci, u kojima je takodje glumio Džefri Kombs (Jeffrey Combs) u ulozi ludog doktora Herberta Vesta:

· The Bride of Animator (1990), režija: Brajan Juzna (Brian Yuzna)

· Beyond Re-Animator (2003), režija: Brajan Juzna (Brian Yuzna)

Još jedna Lovkraftova kratka priča From Beyond, bila je osnova za još jednu saradnju Gordona i Juzne prikladno nazvanu From Beyond (1986) – sa reklamnom rečenicom "Ljudi su tako lak plen", ponovo sa veteranima Džefrijem Kombsom i Barbarom Krempton (Barbara Crampton).

Mnogi filmovi su bili zasnovani ili inspirisani Lovkraftovim pričama, kao sledeći:

· The Haunted Palace (1963) – po priči The Case of Charles Dexter Ward, koji je režirao Rodžer Kormen (Roger Corman) – jedan od njegovih “Po” filmova; doživeo rimejk 1991. godine

· Die, Monster, Die! (1965, UK), aka Monster of Terror – po priči The Colour Out of Space; rimejk snimljen 1987. godine

· The Shuttered Room (1967, UK) - aka Blood Island – po priči The Shuttered Room

· The Crimson Cult (1968, UK), aka Curse of the Crimson Altar i The Crimson Altar – zasnovan na priči The Dreams in the Witch-House; sa jednim od poslednjih pojavljivanja Borisa Karlofa

· The Dunwich Horror (1970) – po Lovkraftovom delu The Dunwich Horror; film je producirao Rodžer Kormen

· The Curse (1987) – adaptacija po priči The Colour Out of Space

· The Unnamable (1988) – po istoimenom delu

· The Resurrected (1991) – po priči The Case of Charles Dexter Ward

· The Unnamable II: The Statement of Randolph Carter (1992) – po delu The Statement of Randolph Carter

· Necronomicon (1993) – trostruka antologija, zasnovana na pričama The Rats in the Walls, Cool Air i The Whisperer in the Darkness; Nekronomikon se takodje pominje u filmskoj trilogiji “Evil Dead” Sema Raimija (Sam Raimi): The Evil Dead (1983), Evil Dead II: Dead by Dawn (1987) i Army of Darkness (1993)

· In the Mouth of Madness (1994) – u režiji Džona Karpentera; sa Lovkraftovim temama

· Lurking Fear (1994) – labavo baziran na istoimenoj priči

· Dagon (2001, Sp.) – zasnovan na dve priče Dagon i The Shadow Over Innsmouth

Horor nastavci:

U mnogim slučajevima, nastavci popularnih naslova bili su snimani da bi se zaradilo na uspehu originala: napr. svi ti filmovi izbacili su brojne nastavke, pomenućemo: Halloween, Poltergeist, The Exorcist, It's Alive, A Nightmare on Elm Street, The Howling, Hellraiser, Darkman, Chucky i Scream. Evo još primera nekvalitetnijih (ili ponekad imitatorskih, neinventivnih) horor filmova s početka 80-ih: Mother's Day (1980), Motel Hell (1980), Prom Night (1980), He Knows You're Alone (1981), I Spit On Your Grave (1981), My Bloody Valentine (1981), parodija Student Bodies (1981) i Sorority House Massacre (1986).

Sem Raimi (Sam Raimi):

Scenarista i režiser Sem Raimi snimio je neke od najbujnijih, domišljate, stripovske, neslane parodije sa horor temama uvek sa Brusom Kempbelom (Bruce Campbell) u ulozi jednog protagoniste sa jednom rukom naoružanom motornom testerom. Nisko-budžetni serijal počeo je sa filmom The Evil Dead (1983) o kolibi opsednutoj zlim duhovima.

Pratili su ga Evil Dead 2: Dead by Dawn (1987) i Army of Darkness (1992).

Raimijev najmainstream film Darkman (1990) ujedinio je elemente gotskog horora i karaktere (Nevidljivi čovek, Vukodlak i Fantom iz Opere) sa Lajam Nisonom (Liam Neeson) u ulozi izmučenog, osvetoljubivog i izobličenog naučnika Pejtona Vestlejka – Darkmana (Payton Westlake).

On je još režirao veliki bioskopski hit Spider-Man (2002) sa super-herojem iz stripa Spajdermenom (Spider-Man/Peter Parker) (igrao ga je Tobey Maguire) koji se bori sa svojim zlim neprijateljem Zelenim Goblinom (Green Goblin/Norman Osborn) koga je glumio Viljem Defo (Willem Dafoe). I Raimijev režiserski nastavak bio je jednako uspešan i kod kritičara i kod publike Spider-Man 2 (2004) sa zločincem doktorom Oktopusom (Dr. Octopus) koga je glumio Alfred Molina. 2007. Raimi je režirao i treći deo, Spider-Man 3.

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, VIII deo

, 02 2008 14:07:46 +0100

Horor filmovi 70-ih:
1968. godine MPAA je stvorio novi rejting sistem sa oznakama G, M, R i X, delom kao odgovor na rušilačke, nasilne teme horor filmove.

70-ih, "noćnomorovski" horor i teror vrebaju svuda. Jedan od top bioskopskih hitova s početka 70-ih bio je Willard (1971) o stidljivom 27-godišnjem samotnjaku (i maminom sinu) koji trenira svoje krvožedne kućne ljubimce glodare za osvetoljubivi napad na njegove kolege neprijatelje – snimljen je jednako loš nastavak Ben (1972) (sa nominacijom za Oskara za najbolju pesmu za naslovnu numeru koju je izveo Majkl Džekson (Michael Jackson)).
[Kultni klasik je doživeo rimejk 2003. godine i režirao ga je i napisao Glen Morgan (Glen Morgan) koji je nazvan takodje Willard, u njemu je glumio naslovnu ulogu Krispin Glaver (Crispin Glover).]
Legendarni Stenli Kjubrik (Stanley Kubrick) snimio je kontroverzni film A Clockwork Orange (1971). Bila je to briljantna adaptacija novele Entonija Burdžisa (Anthony Burgess) o silovanju, ubistvu i bihejviorističkim eksperimentima radi iskorenjivanja nenormalnog seksa i nasilja.

U kičastom The Abominable Dr. Phibes (1971), poremećeni doktor Enton Fibs (Anton Phibes) oslobadja biblijske boleštine protiv svojih žrtava – lekara koji nisu uspeli da spasu život njegove žene (Caroline Munro).

Prvi istaknuti film režisera Stivena Spilberga (Steven Spielberg) (sniman direktno za televiziju) bio je paranoični Duel (1972) o čudovišnom i zlom kamionu-cisterni bez vozača.

Psihološki triler režisera Nikolasa Rega (Nicolas Roeg) Don't Look Now (1973) kopirao je hičkokovski teror u priči o nesreći u Veneciji za Džuli Kristi (Julie Christie) i Donalda Saterlenda (Donald Sutherland).

Iako je to bila komedija-mjuzikl, kultni kemp klasik o Frankenštajnu The Rocky Horror Picture Show (1975) bio je smešten u opsednutom zamku sa grupom vanzemaljaca transseksulaca a glumili su Suzan Sarandon (Susan Sarandon), Beri Bostvik (Barry Bostwick) i Tim Kari (Tim Curry). Čudan i skaredan, film je ubrzo postao kulturna institucija i fenomen, pošto se prikazivao mnogo godina u zbijenim ponoćnim terminima, sa kostimiziranom publikom koja je učestvovala u ekranizaciji.
U brzom horor filmu o poteri Džeka Stareta (Jack Starrett) Race With the Devil (1975) Piter Fonda (Peter Fonda) i Voren Outs (Warren Oates) glumili su nevine turiste sa njihovim ženama (Loretta Swit i Lara Parker) koje proganjaju satanisti posle nehotičnog posmatranja njihovog izvodjenja ljudskog žrtvovanja.

Kako je dekada 70-ih napredovala horor žanr je bio podvrgnut nasilju, sadizmu, brutalnosti, slasher filmovima, žrtvama opsednutim djavolom i živim krvavim pričama. Zastrašujući film Deliverance (1972) režisera Džona Bormena (John Boorman) istraživao je iskonsko ljudsko zlo i uključio slikovito kasapljenje i sodomiju ludih seljaka nad nesumnjičavom grupom pustolova.

Dva najefektnija, bioskopski uspešna filma 70-ih bili su kemp klasik It's Alive! (1974) o bebi ubici i Toub Huperov (Tobe Hooper) eksploatacioni, nisko-budžetni, ručno izradjen kultni film The Texas Chainsaw Massacre (1974).

Ozloglašeni prvi film o terorisanoj grupi tinejdžera bio je labavo baziran na istinitim zločinima groznog, ozloglašenog serijskog ubice iz Viskonsina Eda Gejna, kao što su bili i Hičkokov Psycho (1960), Three on a Meathook (1972), Deranged (1974) i film Džonatana Dema (Jonathan Demme) The Silence of the Lambs (1991).

Glavni horor negativac Leatherface (glumio ga je Gunnar Hansen) bio je istovremeno odvratan i snažan u svom Grand Guignol lovu na žrtve za kasapljenje. [Snimljena su 4 nastavka TCM-ovog filma: The Texas Chainsaw Massacre 2 (1986) koji je takodje režirao Huper, Leatherface: The Texas Chainsaw Massacre 3 (1990) u režiji Džefa Bara (Jeff Burr), Texas Chainsaw Massacre: The Next Generation (1995) koji je režirao Kim Henkel i u kom su glumile buduće zvezde Metju Mekonahi (Matthew McConaughey) i Rene Zelveger (Renee Zellweger) i The Texas Chainsaw Massacre (2003) koji je producirao Majkl Bej (Michael Bay) sa Džesikom Bil (Jessica Biel) u ulozi jedne od terorisanih tinejdžerki.] 2006. je snimljen i prequel The Texas Chainsaw Massacre: The beginning.

Uticajni i nezavisni horor klasik Džona Karpentera (John Carpenter) Halloween (1978) sa jezivom muzikom i Majkl Majersom (Michael Myers) - poremećenim, veštim ubicom koji ubija nožem bejbisiterke tinejdžerke (u filmu je glumila i poznata Jamie Lee Curtis, inače kćerka Dženet Li (Janet Leigh) koja je ranije glumila 'kraljicu vriska' u Hičkokovom filmu "Psycho") koji se vratio u svoj stari kraj gradića po imenu Haddonfield u Ilinoisu posle bekstva iz ludnice.
Njegov avetinjski doktor (glumio ga je britanski horor glumac Donald Pleasance) jurio je ludog koljača. [Ovaj popularni slasher, film o serijskom ubici inspirisao je brojne, uglavnom slabije nastavke – čak 7 do 2002. godine] Stiven Spilbergov (Steven Spielberg) drugi horor film Jaws (1975) bio je strašan letnji hit o pretećoj, velikoj beloj ajkuli za opštinu Istočna plaža ostrva Amity.
Užasni sukobi desili su se sa natprirodnim čudovištima u svemiru, u filmu režisera Ridlija Skota (Ridley Scott) Alien (1979) sa najavnom rečenicom: "U svemiru, niko vas ne može čuti da vrištite." Poraziti čudovište iziskivalo je nadljudsku moć ili napor da bi se uništilo preteće zlo. Heroina (glumila ju je Sigourney Weaver) bori se sa brojnim vanzemaljcima ubicama u tamnom i škripavom svemirskom brodu Nostromo.

Adaptirana priča Stivena Kinga (Stephen King) obezbedila je osnovu za vrhunski režiran gotski film Stenlija Kjubrika (Stanley Kubrick) The Shining (1980) o poludelom suprugu (Jack Nicholson) sa vlastitim demonima u hotelu 'Overlook', zatvorenom i okovanom snegom tokom zime u Koloradu sa njegovom emotivno izopačenom suprugom (Shelley Duvall) i malim sinom.

Italijanski kultni režiser horor filmova Dario Ardjento (Dario Argento) predstavio je krvave, tzv. 'krv i creva' specijalne efekte u zlobnom, umetničkom hororu i stilskom klasiku Suspiria (1977) u kom je Džesika Harper (Jessica Harper) glumila američku plesačicu na evropskoj baletskoj akademiji koju vode veštice.
Ardjento je takodje režirao krvavi triler Unsane (1984) (u originalu nazvan Tenebrae).

Gospodar horora Brajan DePalma (Brian DePalma):
Početkom 70-ih, šok-režiser Brajan DePalma (Brian DePalma – često je koristio filmske tehnike uporedive sa legendarnim Alfredom Hičkokom) dao je značajan doprinos horor žanru, probijajući se svojim originalnim mainstream filmom Sisters (1973), nakon koga je usledio njegov prvi komercijalni hit Carrie (1976) – adaptacija najprodavanije priče pisca Stivena Kinga (Stephen King) o društveno odbačenoj, stidljivoj školarki (Sissy Spacek) koja poseduje telekinetičke moći kojima se sveti i sa njenom religiozno fanatičnom majkom (Piper Laurie).

Njegov naredni uspešni film bio je erotski horor-triler Dressed to Kill (1980) sa imitacijom scene pod tušem iz filma "Psycho" i sa čarobnom zavodljivo-šunjajućom scenom u muzeju.

Filmovi o opsednutosti djavolom:
Zli duhovi opseli su telo mlade 12-ogodišnje devojčice (Linda Blair) u manipulativno kritičkom i biskopskom hitu The Exorcist (1973) koji je režirao Viljem Fridkin (William Friedkin) po najprodavanijoj noveli Pitera Blatija (Peter Blatty) sa neobičnim specijalnim efektima i zaprepašćujućom šminkom.
U filmu se desilo čuveno okretanje glave, povraćanje bljuvotine čorbastog graška i ostala jeziva vizualna zastrašivanja gledalaca. Blokbaster, o pokušaju isterivanja djavola dva sveštenika (Max von Sydow i Jason Miller), inspirisao je slabije nastavke:
·         Exorcist II: The Heretic (1977), režija: Džon Bormen (John Boorman)

·         The Exorcist III (1990), režija: Viljem Piter Blati (William Peter Blatty)

·         Exorcist: The Beginning (2004), režija: Pol Šreder (Paul Schrader) i Reni Harlin (Renny Harlin); inače 'prequel'

Neki od boljih filmova o opsednutošću djavolom krajem 70-ih i početkom 80-ih bili su The Amityville Horror (1979) o kući opsednutoj djavolom i Toub Huperov (Tobe Hooper) Poltergeist (1982) – savršena priča o ugrožavajućim duhovima koji kidnapuju dete (film je producirao, a i saradjivao i u pisanju scenarija i u režiji, Stiven Spilberg (Steven Spielberg)) uvlačeći je u TV prijemnik ("Oni su ovdeeee!") i odvodeći je u paralelnu dimenziju.

Poltergeist je uzrokovao i dva nastavka 1986. i 1988. godine.

The Omen (1976), sa nezaboravnom notom Džerija Goldsmita (Jerry Goldsmith), o mladom usvojenom dečaku (roditelje su glumili Gregory Peck i Lee Remick) po imenu Demijan – Sataninom sinu, takodje je inspirisao dva nastavka da bi sačinili trilogiju: Damien: Omen II (1978) i The Final Conflict (1981). 2006. original je doživeo rimejk The Omen: 666.

Čak je i za kablovsku televiziju snimljen nastavak Omen IV: The Awakening (1991).

Ostali filmovi sa djavolom su Tejlor Hekfordov (Taylor Hackford) The Devil's Advocate (1997) sa zanosnim Al Paćinom (Al Pacino) i akcioni horor triler Pitera Hajamsa (Peter Hyams) End of Days (1999) sa Gabrijelom Birnom (Gabriel Byrne) u ulozi zavodljivog Devil Lord-a.

Dejvid Kronenbergov (David Cronenberg) jedinstveni brend 'telesnog horora':
Razorni kanadski snimatelj Dejvid Kronenberg (David Cronenberg), poznat po uznemirujućem seksualnom i 'telesnim hororom' sa večitim temama mutiranja i infekcije, imao je svoj režiserski debi prvim velikim filmom Shivers (1975) (aka They Came From Within) o grupi stanara montrealskih apartmana koji se posle infekcije parazitima provode uz seks i nasilje.
Njegov naredni poznati film bio je Rabid (1977) u kom je glumila bivša porno diva Merilin Čejmbers (Marilyn Chambers) sa vampirskom žudnjom za krvlju posle plastične operacije.
Kronenbergov slikoviti film The Brood (1979) opisao je rodjenje ubilačke demonske dece od lude majke.
Scanners (1981) je obuhvatio psihičke, telepatske ratnike sa mentalnim moćima dovoljno jakim da mogu da izazovu eksplodiranje glava.

Ostali neobični Kronenbergovi filmovi 80-ih i 90-ih obuhvatili su adaptaciju novele Stivena Kinga The Dead Zone (1983), Videodrome (1983) – dvosmisleni film o kontroli uma piratskim satelitskim TV signalom, The Fly (1986) u kom su glumili Džef Goldblum (Jeff Goldblum) i Djina Dejvis (Geena Davis) – upečatljivi rimejk originala iz 1958.

I Kronenbergov najuspešniji film, zastrašujući psihološki triler Dead Ringers (1988) u kom je Džeremi Ajrons (Jeremy Irons) glumio blizance i sa ginekološkim instrumentima, pratio je Naked Lunch (1991), lukavi original Crash (1995) i film o izmenjenoj stvarnosti eXistenZ (1999).

Nedavno, on je režirao film A History of Violence (2005) o posledicama nasilja u porodici u malom gradu vlasnika restorana po imenu Tom Stall (Viggo Mortensen) i sa pojavljivanjem Viljema Harta (William Hurt) u desetominutnoj ulozi zastrašujućeg, poremećenog halapljivog mafijaša Ričija Kjuzaka, nominovanoj za Oskara.
Nastaviće se...

Napomena:
Ovaj sjajan tekst koji pruža detaljan uvod u istorijat snimanja horor filmova pronašao sam na sajtu www.filmsite.org i predstaviću ga u više delova. Ovaj opširan tekst sam sam preveo sa engleskog tako da je moguće da ima i nekih grešaka

Horor filmovi - istorijat, VII deo

, 25 2008 09:45:00 +0100

Hičkokova (Hitchcock) remek-dela 60-ih:

Još jedan režiser neizvesnih trilera Alfred Hičkok (Alfred Hitchcock), čiji je prvobitni nemi film The Lodger (1926) istraživao horor teme, snimio je svoj najstrašniji film preko 30 godina kasnije, na početku dekade.

Njegov film promenio je izgled svih horor filmova do tad. Čisti izvorni horor sada je bio pronadjen u tamnim senkama same ljudske duše – u psihopatskom transvestitskom poslovodji i majstoru prepariranja iz motela Bejts koga je odglumio Entoni Perkins (Anthony Perkins). Nisko-budžetni, crno-beli film Psycho (1960) može se smatrati “Gradjanin Kejn”-om (Citizen Kane) horor filmova, svojom složenom temom o Edipovom kompleksu i šizofreniji. Najslavnija scena je bila klasik ubistva pod tušem u kojoj heroina (Janet Leigh) biva divljački izbodena, uz nezaboravnu crtu obojenu violinom Bernarda Hermana (Bernard Herrmann). Ta scena još uvek pobudjuje pravi terror i film je uticao na sve naredne holivudske horor filmove – naročito kada je reč o podžanrovskim ‘slasher’ filmovima.

Hičkokovo naredno horor remek-delo bio je apokaliptični film studija Univerzal The Birds (1963) o invaziji obalskog gradića Bodega Bay jatima ptica. Razmažena naslednica (Tippi Hedren), njen potencijalni momak (Rod Taylor), njegova majka (Jessica Tandy) i školska učiteljica (Suzanne Pleshette) se bore sa brojnim napadima ptica. Tema ‘Čovek protiv prirode’ jureći mahnito, ostaje nerazjašnjena krajem filma.

Horor filmovi Romana Polanskog (Roman Polanski) iz 60-ih:

Poljski režiser Roman Polanski snimio je prvi film na engleskom jeziku, moćne i jezive britanske produkcije nazvan Repulsion (1965), prikazavši mladu, seksualno-poremećenu lepoticu (Catherine Deneuve) sa nestabilnim, iznenadnim napadima prividjenja i ludila u londonskom apartmanu.

Posle je Polanski režirao neočekivanu komediju o vampirima The Fearless Vampire Killers (1966) u kom je glumila njegova supruga Šeron Tejt (Sharon Tate) (inače, žrtva strašnih ubistava sledbenika Čarlsa Mensona).

Najveći komercijalni hit Romana Polanskog bila je njegova adaptacija najprodavanije knjige Ajre Levina (Ira Levin) Rosemary's Baby (1968) koji se usudio da pokaže borbu mlade trudnice (Mia Farrow) sa vešticama i djavolskim silama (otkrivene medju prijateljski nastrojenim starijim gradjanima Upper West Side-a na Menhetnu, koje je predvodila Oskarovka Rut Gordon (Ruth Gordon)), kulminirajući njenim porodjajem i majčinstvom djavoljeg deteta.

Zasluge Džordža Romera (George Romero): Kvartet zombie filmova

Džordž Romero, sada poznat kao Gospodar zombie filma, debitovao je kao režiser sa nisko-budžetnim, crno-belim, intenzivno-klaustrofobičnim nemilostivim kultnim klasikom Night of the Living Dead (1968), prekretničkim ‘splatter’ filmom o sveže umrlim, spotičućim leševima-zombijima koji su se vratili u život sa proždrljivom gladju za ljudskim mesom. Amaterski, alegorijski film snimljen za samo mesec dana prikazao je trule ljudske leševe kako hodaju sa raširenim rukama i ugrožavaju nekoliko preživelih koji traže sklonište u kolibi na pensilvanijskoj farmi. Do kraja filma, stanovnici otkrivaju da se zombiji mogu uništiti pucnjem u glavu – mada greškom pogadjaju Bena (Duane Jones) nakon njegove očajničke borbe za opstanak.

Romerovi najistaknutiji horor filmovi – njegova vizit karta – obuhvatila je njegovu trilogiju mrtvih (sada kvartet) o zombie mesožderima koji su hodali sporo i kruto (radi efekata mrtvačke ukočenosti):

· Night of the Living Dead (1968) – ovaj prirodni film u dokumentarnom stilu, postavio je temelj celog horor podžanra (zombie filmovi sa ljudožderima koji tragaju za mesom), snimljen je u potpunoj i hrapavoj crno-beloj boji

· Dawn of the Dead (1978) – nastavak ispunjen gore-om sa preživelima koji traže sklonište u napuštenom tržnom centru, sa daljom izopačenom kritikom kulture tržnog centra i mentaliteta koji nosi i sa legendarnom Piterovom (Ken Foree) izjavom: "Kada ne bude više mesta u paklu, mrtvi će hodati zemljom"; fim je doživeo uspešan rimejk Dawn of the Dead (2004) u režiji Zeka Snajdera (Zack Snyder)

· Day of the Dead (1985) – o preživljavanju naučnika i vojnih oficira koji su izvodili eksperimente na zombijima u bunkeru da bi pronašli lek za kugu sve dok se zombiji ne pobune i

· Land of the Dead (2005) – simbolična priča o “imanju i nemanju”, o eliti koja živi u odvojenim, luksuznim neboderima u gradu spremnom za borbu nazvanom Fiddler’s Green (kojim upravlja feudalni vladar Kaufman koga glumi Denis Hoper (Dennis Hopper)) gde su zaštićeni plaćenicima koji se bore sa zombie mesožderima i nižoj klasi koja živi u bedi

Zombie horor filmovi 30-ih i 40-ih i dalje do sadašnjosti:

Zombiji su ‘hodajući mrtvaci’, često sa raspadnutim mesom, koji su destruktivni, zli, lovci na ljudsko meso i gotovo neuništivi. Reč zombie potiče iz Bantu jezika iz Angole (n-zumbi znači duh ili duša preminulog) a zombiji (umešani u haićansku voodoo magiju) debitovali su u knjizi Viljema B. Sibruka (William B. Seabrook) The Magic Island. Može se raspravljati o tome da je hodanje u snu u nemačkom ekspresionističkom filmu The Cabinet of Dr. Caligari (1919) bilo jedan od prvih primera hipnotizujućeg, mesečarskog stanja sličnog onom koje su ispoljili zombiji.

Prvi pravi zombie film je režirao Viktor Halperin (Victor Halperin), bio je to nisko-budžetni film u produkciji UA White Zombie (1932), sa zvezdom filma Dracula (1931), Belom Lugošijem u ulozi Ubice Legendrea – zlog voodoo starešine, vrača i hipnotizera. On rukovodi haićansku šećeranu sa bezumnim zombie robovima i sklapa perverzan pakt radi kontrole i osvajanja duše buduće mlade (Madge Bellamy). Njegov nastavak ili produžetak bio je film Revolt of the Zombies (1936), sa još jednom izopačenom pričom, lošom glumom Dina Džegera (Dean Jagger) i bezuspešnom režijom.

Tokom ratnih godina, film King of the Zombies (1941) iz produkcije “Poverty Row”s' Monogram Studios-a, govorio je o padu aviona na udaljeno karipsko ostrvo sa sumnjivim nacističkim špijunom-doktorom (Henry Victor) i hordom zombija spremnih za oslobadjanje.

U Monogramovom filmskom nastavku B-produkcije Revenge of the Zombies (1943) (aka The Corpse Vanished), režisera Stiva Sekelija (Steve Sekely), Džon Karadin (John Carradine) glumio je nacističkog naučnika koji pravi armiju zombija u močvari Luizijane. Ovaj film je 1943. godine nominovan za Oskara u kategoriji “Best Scoring for a Dramatic Film”! [U oba filma glumio je Afro-Amerikanac Menten Morlend (Mantan Moreland) u stereotipnoj ulozi buljavog sluge koji je filmu davao komičnu notu.]

Jedan od boljih zombie filmova 40-ih bio je u produkciji RKO-a režisera Žaka Turnera (Jacques Tourneur) i producenta Vala Lutona (Val Lewton), atmosferični, inteligentan i jezivi film I Walked With A Zombie (1943), labavo zasnovan na noveli Jane Eyre. Najpoznatija scena-momenat bio je okršaj sa zlobnim zombie čuvarom (Darby Jones) u poljima šećerne trske Zapadne Indije. Monogramov film Voodoo Man (1944) reciklirao je Revenge of the Zombies (1943) i vratio Belu Lugošija u ulogu veštog voodoo gospodara doktora Marloua i Džona Karadina koji je glumio zaostalog slugu. Zombi podžanr oslabio je sredinom 40-ih iako je snimljeno nekoliko istaknutih naslova kao što su Ripablikov (Republic) dvanaestodelni serijal Zombies of the Stratosphere (1952), The Zombies of Mora Tau (1957) koji je producirao Sem Kacmen (Sam Katzman), Voodoo Woman (1957), i Hamerov The Plague of the Zombies (1966) – istaknut po realističnim zombie pogubljenjima u sekvenci sna.

Posle kasnih 60-ih Romerov prvi zombie film Night of the Living Dead (1968) inspirisao je mnoge druge mutirane primere u horor žanru:

· The Plague of the Zombies (1966, UK), režija: Džon Giling (John Gilling), u produkciji Hammer Films-a, o voodoo kultu smeštenom u Kornvolu

· Astro-Zombies (1967), ponovo sa Džonom Karadinom kao zlim gospodarom zombija koji oživljava leševe koristeći nadljudske moći

· Voodoo Girl (1974) (aka Sugar Hill), u “blaxploitation” horor filmu

· Phantasm (1979), sjajni nisko-budžetni horor film sa zlim paukolikim grobarom poznatom po imenu The Tall Man (Angus Scrimm), sa serijom nastavaka iz 1988, 1994. i 1998. godine

· Night of the Zombies (1981), režija: Džoel Rid (Joel Reed)

· The Evil Dead (1982), režija: Sem Raimi (Sam Raimi); blistava trilogija gore-komedije sa rimejkom Evil Dead II (1987) i nastavkom Army of Darkness (1992)

· Lifeforce (1985), režija: Toub Huper (Tobe Hooper), naučno-fantastični film o zombijima koji su preplavili London

· Re-Animator (1985), zasnovan na delu H.P. Lovecraft-a

· The Return of the Living Dead (1985), režija: Den O’Benon (Dan O'Bannon), koji su pratili nastavci Return of the Living Dead Part II (1988) Kena Viderhorna (Ken Wiederhorn), Return of the Living Dead 3 (1993) Brajana Juzne (Brian Yuzna), The Return of the Living Dead 4: Necropolis (2005) sa Piterom Kojotijem (Peter Coyote) u glavnoj ulozi i The Return of the Living Dead 5: Rave to the Grave (2005) takodje sa Kojotijem.

· The Serpent and the Rainbow (1987), režija: Ves Krejven (Wes Craven), zasnovan na autobiografskom romanu istog naziva Vejda Dejvisa (Wade Davis) o istraživaču sa Harvarda poslatom na Haiti da istraži vuduizam i drogom stvorene zombije

· Zombie High (1987), sa Virdžinijom Medsen (Virginia Madsen)

· Pet Sematary (1989), zasnovan na knjizi Stivena Kinga (Stephen King), sa nastavkom iz 1992. godine, sa karakterističnim demonskim oživljavanjem mrtvih

· Night of the Living Dead (1990), nova verzija originala (sa značajnim promenama Barbarinog karaktera i unapredjenom proukcijom, dizajnom i šminkom), bazirana na obnovljenom scenariju (izvršnog producenta Romera) i snimljena u boji sa čarobnjakom šminke i Romerovim ekspertom specijalnih efekata u oba NOTLD nastavka Tomom Savinijem (Tom Savini) koji je i debitovao kao režiser

· Voodoo Dawn (1990) (aka Strange Turf), režija: Stiven Firberg (Steven Fierberg), adaptacija horor novele Džona Rusoa (John Russo) koji je bio scenarista filma Night of the Living Dead

· The Dead Hate the Living (1999), debitantski film pisca i režisera Dejva Parkera (Dave Parker)

· I, Zombie (1999), prvi film koji je producirao horor magazine Fangoria

· Resident Evil (2002), režija: Pol W.S. Anderson (Paul W.S. Anderson), ali u originalu režiran od strane Džordža Romera (George Romero), snimljen po popularnoj video igrici i sa brojnim “Alisa u zemlji Čudesa” pregledima; snimljeni su i nastavci Resident Evil: Apocalypse (2004) i Resident Evil: Extinction (2007)

· 28 Days Later (2002), naučno-fantastični horor film smešten u London koji je preplavljen poludelim, obolelim zombijima i nastavak iz 2007. godine 28 Weeks Later

· Dawn of the Dead (2004), rimejk koji je snimio Zek Snajder (Zack Snyder – njegov debitantski film)

· Shaun of the Dead (2004), horor komedija režisera Edgara Rajta (Edgar Wright), sa glumcem i koscenaristom Sajmonom Pegom (Simon Pegg), o dvojici londonskih lenština koji doživljavaju invaziju zombija

· Undead (2005, Aus.), nisko-budžetni nezavisni film koji je ujedno i ozbiljan film i parodija

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, VI deo

, 24 2008 11:34:51 +0100

RKO producent Val Luton (Val Lewton):

Amerikanac ruskog porekla Val Luton (Val Lewton), koristeći dovitljiviji, dvosmisleni, jeziv pristup u brojnim atmosferskim, izvrnutim horor-nerešivim filmovima, producirao je 11 niskobudžetnih filmova za RKO Studios 40-ih godina XX veka, prvi je režirao Žak Turner (Jacques Tourneur) a sledeće Mark Robson (Mark Robson) i Robert Vajs (Robert Wise). Lutonov prvi psihološki horor film koji je režirao Turner (bio je to Turnerov filmski debi) bio je neizvesni horor klasik The Cat People (1942) verovatno prvi horor film u kom se nijednom ne vidi čudovište.

[Drugi razlog zbog čega se ovaj horor film smatra neobjašnjenim bio je nedostatak sredstava za specijalne efekte.] Heroina u filmu po imenu Irena (glumila ju je Simona Simon (Simone Simon)), pateći od drevne balkanske kletve i žudeći za sado-mazohističkim seksom pretvara se u pantera (žensku verziju Vukodlaka) ako se njena strasna seksualna osećanja uzbude. Do kraja 1948. godine, Turner je takodje snimio voodoo-zombi film I Walked With a Zombie (1943) o vaskrslim leševima na Haitiju i misteriozni horor film The Leopard Man (1943).

Posle dosta godina, Turner se samo jednom vratio horor žanru svojim četvrtim pravim horor filmom Curse of the Demon (1957) (aka Night of the Demon), filmom koji je demonstrirao Lutonov uticaj. [Turner je bio najviše poznat po film noir klasiku Out of the Past (1947)]

U Lutonovoj produkciji, Mark Robson je režirao preteču “Rozmarine bebe (Rosemary’s Baby)”, klasik film noir-a o obožavanju Satane nazvan The Seventh Victim (1943), Isle of the Dead (1945) sa Karlofom u glavnoj ulozi i Bedlam (1945).

Najuticajniji Lutonov režiser bio je Robert Vajs (Robert Wise) koji je stvorio klasike kao što su The Curse of the Cat People (1944) i The Body Snatcher (1945) u kom je Boris Karlof glumio opakog, prepredenog kočijaša koji pljačka grobove.

U kasnijoj karijeri Vajs je takodje režirao priču o duhovima The Haunting (1963) zasnovanu na noveli The Haunting of Hill House koju je napisala Širli Džekson (Shirley Jackson) – i danas je to jedan od najboljih filmova o ukletim kućama.

[Film koji je obradio sličnu temu bio je The Legend of Hell House (1973), u kom su glumili Rodi Mekdauol (Roddy McDowall) i Pamela Frenklin (Pamela Franklin).]

Tri ostala filma u kojima su obradjene jezive priče o duhovima bili su britanski antologijski film o pet isprepletenih strašnih priča nazvan Dead of Night (1945) sa nezaboravnom trbuhozbornom lutkom; zatim jedan od najboljih ljubavnih natprirodnih filmova o duhovima koji je ikad snimljen The Uninvited (1944), sa Rejom Milendom (Ray Milland) i Rut Hasi (Ruth Hussey) koji se odvija u staroj kući na engleskoj obali; i klasik režisera Džeka Klejtona (Jack Clayton) The Innocents (1961), snimljen po noveli Henrija Džejmsa (Henry James) The Turn of the Screw, sa Deborom Ker (Deborah Kerr) u ulozi engleske guvernante dvoje siročadi na jezivom seoskom imanju.

Horor filmovi 50-ih:

Mnogi filmovi iz horor žanra koji su snimljeni od sredine 30-ih do kraja 50-ih godina XX veka bili su B-produkcijski filmovi, loši nastavci ili gnusni niskobudžetni dosetljivi filmovi. U eri atomskih bombi, 50-ih su mnogi snimani sa modernim efektima izlaganja radioaktivnim materijama, prosipanja otrovnih hemikalija ili drugim naučnim nezgodama – kao što je razvoj džinovskih mutiranih čudovišta ili insekata mesoždera uključujući film Gojira (1954, Japan, aka Godzilla). Tokom tog perioda većina horor filmova sa čudovištima bila je jeftino napravljena, orijentisana ka tinejdžerima, za drive-in bioskope i najlošijeg kvaliteta kao što je I Was a Teenage Werewolf (1957).

Nekoliko horor filmova o čudovištima tog vremena koji su snimljeni u SAD, ipak su imali efektnu zaradu zastrašujućim pretnjama koje su obuhvatile vanzemaljske sile ili napadače iz svemira kao što je vanzemaljac pronadjen na Arktiku u filmu The Thing (From Another World) (1951), neuobičajeno čudovište - čovek sa škrgama u filmu The Creature From the Black Lagoon (1954), mutirani mravi iz pustinje Novog Meksika iz filma Them! (1954), ili nenormalne ili vanzemaljske pretnje iz Don Sigelove (Don Siegel) klasične priče o paranoji Hladnog rata - Invasion of the Body Snatchers (1956). Kasniji film, opominjuća priča protiv prilagodjenosti, bio je klasik o klonovima nalik zombijima koji otimaju tela stanovnika malog kalifornijskog grada. [Rimejk Filipa Kofmana (Philip Kaufman) Invasion of the Body Snatchers (1978), bio je smešten u San Francisko u kom se u cameo ulozi pojavio zvezda iz originala Kevin Mekarti (Kevin McCarthy).]

Režiser Džek Arnold (Jack Arnold) je u alegoričnom filmu The Incredible Shrinking Man (1957), po scenariju koji je napisao Ričard Mejtson (Richard Matheson), prikazao smrtonosne mutacije i kasnije pojave izlaganja radioaktivnim materijama – čak i mačka ili pauk mogu postati zastrašujuća čudovišta za umanjenog čoveka.

Da bi povećali popularnost televizije filmski studiji su eksperimentisali sa 3-D grafikom u filmovima kao što su House of Wax (1953) (hit film koji je lansirao karijeru Vinsenta Prajsa (Vincent Price) do “Kralja horora” koji je glumio vajara profesora Henrija Džeroda koji osvetoljubivo pretvara leševe svojih neprijatelja u voštane figure) i The Creature From the Black Lagoon (1954).

Preostali filmovi kasnih 50-ih godina sa naučno-fantastičnim ili horor bićima bili su The Blob (1958) i originalni The Fly (1958) (sa Vinsentom Prajsom u ulozi naučnikovog brata koji se slučajno delimično pretvara u kućnu muvu).

Film je kasnije doživeo brojne nastavke (snimljena su dva nastavka Return of the Fly (1959) i Curse of the Fly (1965); kao i rimejk The Fly (1986) koji je imao svoj nastavak The Fly 2 (1989)).

Jedini režiserski pokušaj Čarlsa Laftona (Charles Laughton) bio je The Night of the Hunter (1955) o ubilačkom ali harizmatičnom svešteniku Heriju Pauelu koga je odglumio Robert Mičam (Robert Mitchum) koji je imao tetovaže “love” and “hate” na rukama.

Filmovi Rodžera Kormena (Roger Corman):

Producent i režiser Rodžer Kormen, poznat po njegovim niskobudžetnim, eksploatatorskim filmovima, pomogao je da se horor žanr održi kada su se veći holivudski studiji okrenuli od ovog žanra. On je snimio niskobudžetni satirični horor film Bucket of Blood (1959), preteču filma “Little Shop of Horrors”. Narednih godina njegov brzo snimljeni, jeftini, kultni film The Little Shop of Horrors (1960) o kućnoj biljci mesožderki po imenu Odri inspirisao je brodvejski pozorišni mjuzikl istog naziva kao i još jedan film snimljen 1986. godine u režiji Frenka Oza (Frank Oz).

Ostali, daleko skuplji, Kormenovi filmovi u boji, u produkciji American International Pictures (AIP), uključujući 8 gotskih priča Edgara Alana Poa (Edgar Allan Poe) inspirisanih hororom (u kojima je uglavnom zločinca igrao Vinsent Prajs) bili su:

· The Fall of the House of Usher (1960)

· The Pit and the Pendulum (1961)

· The Premature Burial (1962) – Kormenov jedini film po Poovoj priči bez Prajsa

· Tales of Terror (1962) – film o tri kratke priče

· veličanstveni The Raven (1963) (kada su se prvi put zajedno na ekranu pojavili Boris Karlof (Boris Karloff), Vinsent Prajs (Vincent Price) i Piter Lori (Peter Lorre) – kao i Džek Nikolson (Jack Nicholson))

· The Haunted Palace (1963)

· niskobudžetni The Masque of the Red Death (1964) (doživeo rimejk 1989. godine sa Kormenom kao producentom); jedan od najboljih u serijalu

· The Tomb of Ligeia (1964)

Horor filmovi 60-ih:

Horor filmovi razgranali su se u različitim pravcima 60-ih godina i kasnije, naročito kada je nestao moral producenata i cenzura filma bila opala. Režiseri su počeli otvoreno da oslikavaju horor u običnim slučajevima i naizgled nedužnim okolnostima. Dok je Rodžer Kormen (Roger Corman) producirao i režirao njegove jeftine i brzo snimljene horor filmove početkom 60-ih, Hammer Studios je u Engleskoj snimao nastavke filmova o Drakuli i Frankenštajnu. Hammer je zaokružio svoje horor nastavke delima režisera Terensa Fišera (Terence Fisher) The Two Faces of Dr. Jekyll (1960) and The Curse of the Werewolf (1961).

Kontroverzni engleski film Majkla Pauela (Michael Powell) po imenu Peeping Tom (1960) naišao je na pogrdu zbog hladne priče o ubilačkom fotografu psihopati. U kultnom, nisko-budžetnom, ekspresionističkom, zombie filmu Herolda Harvija (Harold (Herk) Harvey) Carnival of Souls (1962), mlada devojka pati zbog vampirskih i noćnomorovskih iskustava u bizarnoj zemlji utvara posle gotovo fatalne saobraćajne nesreće.

Još neizvesniji atmosferski horor bio je ispoljen u britanskom filmu Burn Witch, Burn! (1962) (aka Night of the Eagle), napisan od strane horor scenarista Ričarda Mejtsona (Richard Matheson) i Čarlsa Bomona (Charles Beaumont) – o istraživanju savremenih vradžbina.

Režiser Robert Oldrič (Robert Aldrich) snimio je savremeni gotski triler What Ever Happened to Baby Jane? (1962) u kom su sestre glumile dve zrele holivudske dive (Bet Dejvis (Bette Davis) je za tu ulogu deseti put nominovana za Oskara i Džoan Kroford (Joan Crawford)).

Oldrič i Bet Dejvis su radili zajedno i na južnjačkoj gotskoj horor priči Hush, Hush, Sweet Charlotte (1965). Producent Rodžer Kormen promovisao je rani film mladog filmskog stvaraoca poi menu Frensis Ford Kopola (Francis Ford Coppola) – nisko-budžetni triler o ubici sa sekirom nazvan Dementia 13 (1963).

Jedan od najboljih britanskih horor filmova 60-ih bio je Dr. Terror's House of Horrors (1964) – zabavna, antologija iz pet priča sa Piterom Kašingom (Peter Cushing) u ulozi doktora Šreka (Schreck je nemačka reč za horor), misterioznog doktora koji proriče sudbinu pet putnika voza u seriji slika i sa komponentama horor žanra kao što su ruka iz groba, vampir, biljka ljudožder, voodoo kletva i vukodlak.

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, V deo

, 17 2008 09:45:57 +0100

Ostali rani horor filmovi klasici:

Ostali klasici horor žanra tridesetih i s početka četrdesetih godina obuhvatili su i jedan od najboljih avanturističkih-horor filmova svih vremena – to je bio klasik tipa «Lepotica i zver» King Kong (1933).

Vilis O’Brajen (Willis O'Brien) stručnjak za specijalne efekte stvorio je mnoge makete za filmove. Posle uspeha koji je postigao sa filmom Dracula (1931), Tod Brauning (Tod Browning) režirao je neobični, gotski film Freaks (1932) sa stvarnim cirkuskim “nakazama” – jedan od njegovih najboljih radova. Radilo se o tome kako se grupa nakaza osvetila prelepoj sponzoruši trapezantkinji i pretvorila je u monstruoznu polu-ženu polu-pticu. Ovaj kultni film redefinisao je koncepte lepote, ljubavi i nenormalnost ali bio je tako uznemirujuć za svoje vreme da ga je publika zaobilazila u velikom broju a čak je bio i zabranjen u Engleskoj trideset godina! Posle ovog filma Brauningova karijera krenula je nizbrdo – režirao je još samo nekoliko filmova pre nego što se 1939. godine penzionisao.

Britanski režiser Džejms Vejl (James Whale) snimio je jezivu, crnu komediju i priču o duhovima The Old Dark House (1932) sa Borisom Karlofom u prvoj glumačkoj ulozi i to batlera Morgana dok je glavnu žensku ulogu igrala Glorija Stjuart (Gloria Stuart) koja se “vratila iz mrtvih” u filmu Titanic (1997).

Čarls Lafton (Charles Laughton) glumio je ludog naučnika doktora Moroa (lika iz novele iz 1896. godine) u filmu The Island of Lost Souls (1932) koji je režirao H. G. Wells (film je doživeo rimejk 1977. godine u kom je glumio Bert Lenkester (Burt Lancaster) kao i 1996. godine, nazvan The Island of Dr. Moreau sa Marlonom Brandom (Marlon Brando) u glavnoj ulozi), odgovornog za pretvaranje nedužnih životinja u groteskne hibride ljudi i životinja.

Kada je Karlof odbio glavnu ulogu, Klod Rejns (Claude Rains) ga je zamenio u filmu The Invisible Man (1933) u drugom hitu Džejmsa Vejla (James Whale) i Univerzalovoj kritički odobrenoj filmskoj verziji novele H.G. Velsa (H. G. Wells). (zanimljivost: kada se glavni junak skine go u jednoj sceni da bi pobegao od policije, u snegu se vide otisci njegovih stopala ali u obliku cipela!)

Lafton (Laughton) je glumio strašno deformisanog zvonara koji spasava Esmeraldu (Maureen O'Hara) u sjajnom filmu The Hunchback of Notre Dame (1939). Klod Rejns (Claude Rains) se pojavio u polu-mjuziklu rimejku Phantom of the Opera (1943) kao nagrdjeni kompozitor Erik. U posleratnim godinama, Džordž Senders (George Sanders) glumio je u adaptaciji klasika-novele Oskara Vajlda (Oscar Wilde) The Picture of Dorian Gray (1945) o čoveku čiji portret stari dok on ostaje mlad.

Filmovi o Mumiji:

Poznati filmovi sa živim (ili hodajućim) mrtvacima, zombie nasrtaji obuhvataju i Univerzalov filmski klasik i režiserski prvenac Karla Frojnda (Karl Freund) The Mummy (1932) sa Borisom Karlofom (Boris Karloff) u naslovnoj ulozi 3700 godina starog mumificiranog leša Imotepa – bila je to druga uspešna uloga čudovišta ovog glumca.

Koristeći se Karlofovim uspehom u oba filma The Mummy i Frankenstein, snimljen je britanski film The Ghoul (1933) u kom je Karlof glumio egiptologa koji traga za večnim životom bivajući sahranjen sa retkim draguljem.

Veliki Drakula Bela Lugoši (Bela Lugosi) glumio je u prvom pravom zombie filmu White Zombie (1932). [Val Lutonovo (Val Lewton) remek-delo B-produkcije I Walked With a Zombie (1943) uključilo je više zombija (videti ispod).]

Univerzalov nastavak njihovog filma The Mummy nazvan je The Mummy's Hand (1940) sa Tomom Tejlorom (Tom Tailor) kao ponovo rodjenom mumijom. Lon Čejni mladji (Lon Chaney Jr.) glumio je mumiju u mnogim Univerzalovim nastavcima tokom četrdesetih:

· The Mummy's Tomb (1942)

· The Mummy's Ghost (1944)

· The Mummy's Curse (1944)

Hammer Studios obnovili su filmove o mumiji njihovim naslovom The Mummy (1959) sa Piterom Kašingom (Peter Cushing) u ulozi arheologa koji otvara grob i Kristoferom Lijem (Christopher Lee) u ulozi probudjenog drevnog Egipćanina.

Nastavci filmova o Drakuli snimani sredinom XX veka:

Nastavci filmova o Drakuli, iako više jednostavni, imali su manje uspeha od brojnih nastavaka filmova o Frankenštajnu. Kako bi se obogatili na ranijim uspesima, studio Univerzal (ali i drugi studiji) smućkali su više saga o Drakuli tridesetih i četrdesetih godina, uključujući i film Toda Brauninga (Tod Browning) u produkciji MGM-a Mark of the Vampire (1935) sa Belom Lugošijem (Bela Lugosi) u ulozi grofa More i Kerol Borlend (Carol Borland) u ulozi njegove vampirolike kćeri Lune kao i prvi nastavak (originalnog Drakule) sa naznakama lezbijskih odnosa - Dracula's Daughter (1936), u kom Glorija Holden (Gloria Holden) glumi groficu Mariju Zalesku koja je stigla u London da traži očevo telo i javljala joj se žedj za krvlju – uglavnom ženskih žrtava.

U filmu Roberta Siodmaka (Robert Siodmak) Son of Dracula (1943) smeštenom na američkom jugu, Lon Čejni mladji (Lon Chaney, Jr.) igrao je naslovnu ulogu vampira.

Sve više smatran banalnim horor likom, Bela Lugoši (Bela Lugosi) se pojavio u finasijski uspešnoj horor komediji-parodiji Abbott and Costello Meet Frankenstein (1948) kao Drakula a onda je posle borbe sa morfijumskom zavisnošću prestao da radi sa kultnim režiserom Edom Vudom (Ed Wood) na filmovima Glen or Glenda? (1953) i Bride of the Monster (1955).

Nastavci Frankenštajna i ostale hibridne horor zvezde sredine XX veka:

Sarkastični nastavak Frankenštajna koji je režirao Džejms Vejl (James Whale) po imenu Bride of Frankenstein (1935) nadmašio je original – bila je to čarobna mešavina banalnog (i izvrnutog) crnog humora, klasične strave i nezaboravnih likova – uključujući Elzu Lenčester (Elsa Lanchester, žena glumca Čarlsa Laftona (Charles Laughton) u dve uloge: spektakularne mlade sa frizurom Nefertiti i autorke Frankenstein-a Meri Šeli (Mary Shelley). Ernest Tesiger (Ernest Thesiger) je odigrao najbolju ulogu – doktora Pretorijusa, sa najpamtljivijom scenom: prvim susretom Čudovišta i mlade - propraćen njenim stravičnim vriskom.

Zajedno, Lugoši i Karlof glumili su u tri filma, a najbolji je bio njihov prvi zajednički film koji je režirao Edgar Almer (Edgar Ulmer) The Black Cat (1934) (zasnovan na priči Edgara Alana Poa (Edgar Allen Poe). Dva glumca predstavila su likove u antagonističkim neprijateljskim odnosima: Lugoši je glumio bivšeg ratnog zarobljenika doktora Vitusa Verdegasta (Vitus Werdegast) dok je Karlof glumio satanističkog arhitektu po imenu Pelcig (Poelzig). Karlof i Lugoši su zahvaljujući uspehu tog filma ponovo saradjivali i u filmu The Raven (1935).

Karlofov poslednji film u kom je glumio Frankenštajnovo čudovište (u kom je Bela Lugoši glumio Igora a Bazil Retboun (Basil Rathbone) Barona fon Frankenštajna) bio je treći film u ovom serijalu - Son of Frankenstein (1939).

To je bio jedan od najboljih nastavaka pre mnogih slabijih tvorevina iz 40-ih i 50-ih, kao što su The Ghost of Frankenstein (1942) u kom je Lon Čejni mladji glumio Čudovište i Frankenstein Meets the Wolfman (1943) – peti film iz serijala o Frankenštajnu. Naknadni banalni naslovi uključili su I Was a Teenage Frankenstein (1957) i I Was a Teen-age Werewolf (1957), jedan od najboljih teenage filmova o čudovištima, sa budućom zvezdom Majklom Lendonom (Michael Landon) u ulozi mladog čudovišta prestupnika.

Britanski Hammer Studios: serijal filmova o Drakuli

Britanski Hammer Studios, kao što su radili nastavke filmova o Frankenštajnu i Mumiji 50-ih godina, oživeli su ponovo Brem Stokerovu novelu Drakula kolekcijom niskobudžetnih filmova služeći se bleštavim, čulnim bojama i krvavom crvenom – i još otvorenijom nametljivom seksualnošću. Britanska producentska kompanija ostala je verna žanrovskom materijalu (klasici studija Univerzal) u doterano produciranim spektakularnim nastavcima u boji karakterišući se zavodljivim, zanosnim i snažnim vampirima. Talentovani režiser Terens Fišer (Terence Fisher) režirao je klasik Horror of Dracula (1958), prvi horor film o Drakuli Hammer Studios-a (u njemu je Kristofer Li (Christopher Lee) odigrao jednu od svojih najboljih uloga i to povučenog Grofa Drakulu dok je Piter Kašing (Peter Cushing) glumio u toj “igri mačke i miša”, njegovog arhi-protivnika, lovca na vampire doktora Van Helsinga). Uspeh tog filma doveo je do toga da je Hammer Studios producirao još filmova o Drakuli sa istim likovima:

· Brides of Dracula (1960), bez Lija ali sa Dejvidom Pilom (David Peel) u ulozi vampira plavušana i Kašingom ponovo kao Van Helsingom

· Dracula, Prince of Darkness (1966), nastavak originala u kom je Kristofer Li ponovio svoju ulogu i Endrjuom Kirom (Andrew Keir) u ulozi lovca na vampire

· Dracula Has Risen From the Grave (1968), treći film Kristofera Lija iz Hammer-ovog serijala u ulozi vampire krvopije, u režiji Fredija Frensisa (Freddie Francis)

Usledilo je nekoliko filmova iz Hammer-ovog serijala o Drakuli sa Lijem:

· Taste the Blood of Dracula (1970), režija: Piter Sesdi (Peter Sasdy), ali bez Pitera Kašinga (Peter Cushing)

· Scars of Dracula (1970), režija: Roj Vord Bejker (Roy Ward Baker) prepoznatljiv po sekvenci u kojoj se Li “penje uz zid”; šesti film iz serijala i bez Kašinga

· Dracula A.D. 1972 (1972), režija: Alan Gibson, savremeno prepričana priča sa Lijem i Kašingom

· The Satanic Rites of Dracula (1973), režija: Alan Gibson, sa Lijem i Kašingom

· The 7 Brothers Meet Dracula (1973) (aka Legend of the Seven Golden Vampires), režija: Roj Vord Bejker (Roy Ward Baker) sa Kašingom ali bez Kristofera Lija; poslednji film o Drakuli koji je producirao Hammer Studios.

Ovi filmovi su često prikazivani u američkim drive-in bioskopima 70-ih godina. Filmovi o vampirima orijentisani ka odrasloj publici koje je snimao Hammer, dizajnirani su da začine originalan horor concept lezbijskim temama, seksom i golotinjom obuhvativši ekranizovanu verziju Šeriden L Fanijevog (Sheridan Le Fanu) dela Camilla nazvanu The Vampire Lovers (1970) (rimejk filma koji je režirao Rože Vadim (Roger Vadim) po imenu Blood and Roses (1961)) – u filmu je glumila Ingrid Pit (Ingrid Pitt) seksipilnu, erotičnu lezbijku vampiricu.

Usledio je erotski nastavak o vampiricama koje se skrivaju u ženskoj školi, nazvan Lust for a Vampire (1971). 80-ih, film o vampirima o kome se najviše pričalo bilo je delo režisera Tonija Skota (Tony Scott) The Hunger (1983) –moderan, vizuelno-iznenadjujući, naučno-fantastični horor film “novog talasa” u kom su glumile zavodljive Ketrin Denev (Catherine Deneuve) i Suzan Sarandon (Susan Sarandon) u blago fokusiranim lezbijskim susretima.

Britanski Hammer Studios: ciklus filmova o Frankenštajnu

Hammer Studios u Engleskoj snimio je prvi horor hit sa Frankenštajnovim stvorenjem koji je režirao Terens Fišer (Terence Fisher) krvavi The Curse of Frankenstein (1957), sa glumcem Piterom Kašingom (Peter Cushing) u glavnoj ulozi umobolnog doktora Viktora Frankenštajna i Kristoferom Lijem (Christopher Lee) u svom prvom glumljenju čudovišta.

Bio je to prvi od mnogih delimično isplativih nastavaka ovog studija. Preostali filmovi iz Hammer-ovog serijala o Frankenštajnu bili su:

· The Revenge of Frankenstein (1958) – nastavak i najbolji Hammer-ov film o Frankenštajnu koji je režirao Terens Fišer (Terence Fisher) sa Kašingom u ulozi doktora Viktora ‘Štajna’

· The Evil of Frankenstein (1964) – treći u seriji, režija: Fredi Frensis (Freddie Francis) u kom je Kašing glumio Barona Frankenštajna dok je Čudovište glumio Kivi Kingston (Kiwi Kingston)

· Frankenstein Created Woman (1966) (aka Frankenstein Made Woman) – režija: Terens Fišer (Terence Fisher) sa Kašingom u ulozi Barona Frankenštajna i nekadašnjim Playboy-evim modelom-zečicom Suzan Denberg (Susan Denberg) u ulozi Kristin Kiv – ponovo oživljene žene

· Frankenstein Must Be Destroyed (1969) – režija: Terens Fišer (Terence Fisher) sa Kašingom (peti put u serijalu) u ulozi Barona Frankenštajna

· The Horror of Frankenstein (1970) – režija: Džimi Sengster (Jimmy Sangster) u kom je Ralf Bejts (Ralph Bates) glumio Viktora Frankenštajna

· Frankenstein and the Monster from Hell (1974) – poslednji režiserski poduhvat Terensa Fišera (Terence Fisher) sa Kašingom koji je glumio Barona i Dejvidom Prouseom (David Prowse) (kasnije postao poznat zbog uloge Darta Vejdera u filmu Star Wars (1977)) u ulozi Čudovišta

· Hammer Studios ostali su bez posla sredinom 70-ih, posle poplave soft-core, eksploatisanih, seksualno orijentisanih horor filmova kao što su Countess Dracula (1970), The Vampire Lovers (1970), Lust for a Vampire (1971) and Twins of Evil (1971).

Poster za film Twins of evil (1971) na francuskom jeziku

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, IV deo

, 16 2008 08:22:02 +0100

Filmovi o doktoru Džekilu i gospodinu Hajdu:

Džon Berimor (John Barrymore) glumio je u prvoj verziji priče o Džekilu-Hajdu, u nemom filmu po imenu Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1920), inspirisanom pričom Roberta Luisa Stivensona (Robert Louis Stevenson) o doktoru-naučniku čija zla strana izlazi na površinu pod dejstvom magične formule.

Kasnije je snimljeno mnogo rimejk ostvarenja ovog filma, ali dve najznačajnije verzije bile su: sa Fredrikom Marčom (Fredric March) koji je dobio oskara za ulogu transformisanog zlog naučnika, u režiji Rubena Mamulijena (Rouben Mamoulian) i prvoj tonskoj verziji Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1932), sa Fredrikom Marčom (Fredric March) u naslovnoj ulozi i Mirijam Hopkins (Miriam Hopkins) u ulozi droljaste londonske kelnerice Ajvi, kao i film Viktora Fleminga (Victor Fleming) u produkciji MGM (koji je dobio Oskara) Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1941), sa Spenserom Trejsijem (Spencer Tracy) u glavnoj ulozi i Ingrid Bergman u ulozi poročne prostitutke.

[U psiho-seksualnom trileru Mary Reilly (1995), Džulija Roberts (Julia Roberts) glumila je nevinu služavku ozloglašenog doktora Džekila donevši novu perspektivu.]

Pojavljivanje horor klasika tridesetih: Studio Univerzal

Glumac Konrad Fajt (Conrad Veidt) i nemački ekspresionistički režiser Pol Leni (Paul Leni) bili su regrutovani od strane šefa Univerzala Karla Lemla (Carl Laemmle) sredinom dvadesetih. Pol Leni (Paul Leni) je već bio poznat u svojoj domovini po jezivim horor klasicima Backstairs (1921) and Waxworks (1924).

Poster za film "Waxwork" iz 1924.godine

Posle preseljenja u Holivud, Leni je režirao The Cat and the Canary (1927), proizašao iz scenske melodrame iz 1922. godine. Značaj tog filma ogleda se u tome što se smatra prvim gotskim horor filmom sa opsednutom kućom.

Fajt (Veidt) je glumio uvek nasmejanu, grotesknu karnevalsku nakazu po imenu Gvinplejn u Lenijevom narednom filmu za Univerzal, The Man Who Laughs (1927), veličanstvenoj romantičnoj melodrami.

Početkom tridesetih, horor je ušao u njegovu klasičnu fazu u Holivudu – eru pravog Drakule i Frankenštajna, sa filmovima koji su pozajmljeni od njihovih nemačkih ekspresionističkih korena. Studio je koristio morbidne priče o evropskim vampirima i nemrtvim aristokratama, ludim naučnicima i nevidljivim ljudima i stvorio neke od najoriginalnijih stvorenja i čudovišta ikad vidjena na ekranu. Studio Univerzal je bio najpoznatiji po čistim horor filmovima tridesetih i četrdesetih godina, slavnim horor likovima: Frankenštajnu, Drakuli, Mumiji, Nevidljivom čoveku i Vukodlaku kao i pravim horor glumačkim zvezdama madjarskom matine idolu Beli Lugošiju (Bela Lugosi) i Borisu Karlofu (Boris Karloff).

Filmovi o Drakuli:

Po Ginisovoj knjizi rekorda, lik koji se najčešće pojavljivao u horor filmovima je Drakula, sa preko 160 pojavljivanja (brojeno do danas). U režiji Toda Brauninga (Tod Browning), Studio Univerzal je producirao filmsku verziju Lugošijevog brodvejskog scenskog uspeha o krvožednom pretećem vampiru nazvan Dracula (1931), snimljenu početkom godine.

[Lon Čejni stariji (Lon Chaney, Sr.) bio je jedan od mnogih kandidata za glavnu ulogu, ali je umro 1930. godine.] Atmosferska, komercijalno uspešna filmska adaptacija Brem Stokerove (Bram Stoker) novele igrala se strahovima od seksualnosti, krvi i nejasnog perioda izmedju života i smrti. Glas sa teškim akcentom i gluma madjarskog glumca Bele Lugošija (Bela Lugosi) njegove najčuvenije uloge 500 godina starog vampire bila je elegantna, ljupka, egzotična i sjajna i plašila publiku dok bi nemrtvi zločinac hipnotisao svoje žrtve predatorskim pogledom.

[Španska verzija u režiji Džordža Melforda (George Melford) koja je izgledala impresivno, u mestu Brauning bila je snimana istovremeno na istim mestima noću ali sa različitom glumačkom podelom i ekipom [(Karlos Viljarias (Carlos Villarías) zamenio je Lugošija i sa Eduardom Arozamenom (Eduardo Arozamena) kao Van Helsingom i provokativno odevenim glumicama Lupitom Tovar (Lupita Tovar) u ulozi Eve (Mine) i Karmen Gerero (Carmen Guerrero) u ulozi Lucije.]
[U horor komediji režisera Tima Bartona (Tim Burton) Ed Wood (1994), Martin Landau dobio je Oskara za sporednu ulogu, za ulogu stare horor zvezde Bele Lugošija, morfijumskog zavisnika i prijatelja jednog od najlošijih holivudskih režisera.]

Iste godine, prikazan je sanovan, atmosferski, prvobitni horor film Vampyr (1931) danskog pisca i režisera Karla Tiodor Drajera (Carl Theodor Dreyer).

Uznemirujući film, Drajerovo prvo tonsko delo bilo je labavo bazirano na zbirci horor priča In a Glass Darkly (1972) koju je napisao Šeriden L Fani (Sheridan Le Fanu). Alternativno je naslovljen kao The Strange Adventure of David Gray – priča o čoveku po imenu Džulijen Vest u zabačenoj seoskoj krčmi koji se polako uverava da ga okružuju vampiri i koji sanja sopstvenu smrt i sahranu. I film Frica Langa (Fritz Lang) M (1931) predstavio je zastrašujuće zločinački, devijantni lik decoubice baziran na stvarnom životu ozloglašenog serijskog ubice Pitera Kurtena – Dizeldorfskog vampira (glumio ga je Peter Lorre u svom hipnotizirajućem debiju).

Originalni film o Frankenštajnu:

Posle prvog filma o Drakuli, ubrzo je konačno usledila kombinacija naučne fantastike i gotskog horora u trileru o ludom doktoru. Ovaj filmski horor-klasik o čudovištu Frankenstein (1931) – bio je Džejms Vejlova (James Whale) adaptacija novele koju je napisala Meri Šeli (Mary Shelley) o doktoru Henriju Frankenštajnu sa nepoznatim glumcem Borisom Karlofom (Boris Karloff). Kockasto čelo i elektrode koje vire iz vrata i Karlofova oštra gluma Čudovišta dala je ličnost izgnanom, neshvaćenom liku kloparavog i teturavog hoda.

Ciklus filmova o vukodlaku:

Osim pribegavanja horor likovima iz postojeće literature kao što su Frankenštajn, Drakula, doktor Džekil i gospodin Hajd ili Nevidljivi čovek, Universal je stvorio i novo i originalno stvorenje u dva filma – vukodlaka – poslednjeg od njihovih sjajnih originalnih horor likova. Prvi američki film o vukodlaku bio je dobro odradjeni film Stjuarta Vokera (Stuart Walker) The Werewolf of London (1935) sa Henrijem Halom (Henry Hull) u ulozi doktora Glendona – naučnika koga zadesi “vučje prokletstvo”.

Drugi, lik Vukodlaka bio je u sjajnom filmu B-produkcije The Wolf Man (1941) koji je režirao Džordž Vagner (George Waggner) sa Lonom Čejnijem mladjim (Lon Chaney, Jr.) u svom prvom pojavljivanju na filmu u ulozi prokletog Lerija Talbota – njegovoj najpoznatijoj ulozi. Scena transformacije čoveka u vuka uključujući komplikovanu kozmetičku i šminkersku veštinu bila je upadljivo realistična. [Šminkeri su koristili dlaku od jaka i gumenu njušku.]

Na nesreću, uloga Vukodlaka beznadežno je odredila Čejnija mladjeg do kraja života. Bio je primoran da glumi u seriji veoma loših nastavaka udružen sa ostalim Univerzalovim horor zvezdama u filmovima B-produkcije uključujući Frankenstein Meets the Wolfman (1943),

i u dva filma koja su dodala Drakulu ovoj mešavini:

House of Frankenstein (1944) (prvim zajedničkim all-star filmom sa Glenom Strejndžom (Glenn Strange) kao Frankenštajnom, Džonom Karadinom (John Carradine) kao grofom Drakulom, Borisom Karlofom (Boris Karloff) u ulozi ludog naučnika i Lonom Čejnijem mladjim koji je glumio Vukodlaka.)
House of Dracula (1945) – neposrednim nastavkom filma House of Frankenstein (1944) ponovo sa Lonom Čejnijem mladjim u ulozi Vukodlaka i Džonom Karadinom u roli Drakule.

Najveće poniženje Čejni mladji doživeo je u Univerzalovoj komediji Abbott and Costello Meet Frankenstein (1948) sa dva komičara.

To je bio dokaz da klasični horor filmovi počinju da izlaze iz mode posle pravih strahota koje je doneo II svetski rat i Univerzal je pokušavao da proizvede sve više i više nastavaka. Još jedan film o vukodlacima koji nije imao veze sa prethodnima bio je She-Wolf of London (1946) sa Džun Lokart (June Lockart) u ulozi Filis Alenbaj nevine mlade devojke u Londonu navedene da skrivi jeziva ubistva.

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, III deo

, 15 2008 09:43:48 +0100

[Trivia: Na prelazu izmedju vekova, u filmu Shadow of the Vampire (2000) fantastično je prepričano snimanje klasika iz 1922. godine, sa Džonom Malkovičem (John Malkovich) u ulozi opsesivnog režisera F.W.Murnaua. Viljem Defo (Willem Dafoe) je postavio pitanje: “ Šta ako je Maks Šrek (Max Schreck) zaista bio vampir?” [Viljem Defo nominovan je za Oskara zbog uloge grofa Orloka)]

Prizor ispijenog, ćelavog, nemrtvog vampira je bio nezaboravan, lik djavolskog pacova, šiljaste uši, duguljasti prsti, upali obrazi i dugi očnjaci, sa kužnim pacovima koji bi ga pratili gde god bi išao. Na kraju filma, groteskno, mrtvački bledo biće biva izmamljeno od strane heroine Nine (koju je glumila Greta Šreder (Greta Schroder) do praskozorja, pa Orlok strada tako što se dezintegriše u dim pod uticajem Sunčeve svetlosti. [Nemački režiser Verner Hercog (Werner Herzog) snimio je rimejk - Nosferatu the Vampyre (1979), sa Klausom Kinskim (Klaus Kinski) koji je verno oživeo glavnu ulogu.]

U nemačkom nemom horor filmu danskog režisera Stelana Rajea (Stellan Rye) Der Student von Prag (1913) (aka Student of Prague), baziranom na legendi o Faustu, siromašni student sklapa pakt sa djavolom u zamenu za bogatstvo i prelepu ženu.

[Studenta je glumio glumac i producent Pol Vegener (Paul Wegener) u svom filmskom debiju] Bio je to prvi umetnički važan nemački producentski projekat i kasnije je ponovo snimljen 1926. godine a režirao ga je Henrik Galen (Henrik Galeen). Vegener (Wegener) je režirao prvu od njegovih uticajnih adaptacija legende o Golemu od Gustava Majrinka (Gustav Meyrinck) - Der Golem (1914) (aka The Monster of Fate), a zatim ga nastavio par godina kasnije kao Der Golem Und Die Tanzerin (1917) (aka The Golem and the Dancer) – poznat kao prvi nastavak nekog horor filma. On je snimio i treći film, sa Karlom Frojndom (Karl Freund), ponovo ga nazvavši Der Golem (1920) (aka The Golem: or How He Came Into the World).

Ekspresionistički film bio je zasnovan na mitovima iz Centralne Evrope i uticao kasnije na filmove o čudovištu “Frankenštajnu” iz ranih 30-ih godina XX veka sa temama o tvorcu koji gubi kontrolu nad svojom kreacijom. Golem, koga je igrao Vegener (Wegener), bila je drevna, glinena figura iz hebrejske mitologije koju je oživeo magični amulet rabina Leva da bi branio i spasio Jevreje od pogroma koji je pretio od Rudolfa II Habsburškog. Glinene kreature stvorene ljudskom rukom tumarale su jevrejskim getom u srednjovekovnom Pragu u XV veku.

Najraniji horor filmovi, danas zaboravljeni filmovi o vampirima (filmovi sa djavolastim očaravajućim damama) producirani su u SAD od 1909. do početka dvadesetih godina, praveći horor žanr jednim od najstarijih i najosnovnijih. Prvi film o Frankeštajnovom čudovištu u SAD bio je Edison Frankenstein (1910), 16-o minutna verzija koju je izradio Edison Studios u kom je Čarls Ougl (Charles Ogle) glumio čudovište. U ovoj ranoj verziji, čudovište je nastalo u kazanu sa hemikalijama.

Dva ostala nema filma – preteče kasnijih filmova o Frankenštajnu bili su Life Without a Soul (1915) i ekspresionistički nemački film Homunculus (1916), oba o veštački stvorenom čoveku. Pre 1930-e, Holivud je nerado eksperimentisao sa filmovima koji su obradjivali prave horor teme. Umesto toga, studiji su koristili popularne pozorišne predstave i isticali njihove žanrovske karakteristike misterije, dajući racionalna objašnjenja za sve natprirodne i okultne elemente.

Čovek sa hiljadu lica – Lon Čejni (Lon Chaney): Prva američka zvezda horor filmova

Alonso "Lon" Čejni stariji

Glumac koji je pomogao da se promeni pristup u izgledu i prihvatanju horor žanra bio je Lon Čejni stariji (Alonso “Lon” Chaney, Sr.) poznat kao “čovek sa hiljadu lica” zbog njegove groteskne šminke i genijalne glume. On je bio prva američka zvezda horor filmova. Pojavio se u brojnim nemim horor filmovima počev od 1913. godine za Universal Studios u saradnji sa režiserom Todom Brauningom (Tod Browning) (uključujući u filmovima Outside the Law (1921), The Unholy Three (1925) sa Čejnijem kao zlim trbuhozborcem i West of Zanzibar (1928)).

U prvom od dva Čejnijeva horor remek-dela, pojavio se u najranijoj verziji novele Viktora Igoa (Victor Hugo) o grbavcu Kvazimodu – izmučenom zvonaru u crkvi, u filmu koji je režirao Volas Vorzli (Wallace Worsley) The Hunchback of Notre Dame (1923) – drugoj filmskoj verziji ovog bajkovitog klasika. [Prva verzija je bio film The Darling of Paris (1917) sa zavodnicom Tedom Barom (Theda Bara) u ulozi Esmeralde.]

Čejnijeva najupečatljivija uloga bila je u degradirajućem, jasno zastrašujućem nemom filmu tipa “Lepotica i zver”, u kostimskom horor klasiku Ruperta Džulijena (Rupert Julian) The Phantom of the Opera (1925), i to uloga Erika, begunca sa Djavoljeg ostrva – nagrdjenog, rastrojenog, ogorčenog i osvetoljubivog kompozitora-duha Pariske opere (zasnovano na liku iz novele Gastona Lerua (Gaston Leroux)).

Ovaj film bio je tehnološko dostignuće, sa “Bal pod maskama” sekvencom, scenama padajućeg lustera i podzemnog jezera u boji dok je ostatak filma u crno-beloj verziji. Njegove tamne ekspresionističke boje dali su boju horor filmovima tridesetih godina. Najpoznatija scena tog filma bila je kada mlada Kristina (Mary Philbin) skida masku Lona Čejnija – otkrivajući groznu koščatu facu, sa ustima bez usana, trulim zubima, riličastim nosem i izbečenim očima. [Druge verzije godinama su mnogo puta radjene bilo kao horor filmovi bilo kao pozorišni mjuzikli:

The Phantom of the Opera (1943), režija: Atrur Lubin (Arthur Lubin), je Universal-ova Technicolor verzija sa Klodom Rejnsom (Claude Rains) u naslovnoj ulozi – izopačenog violiniste i takodje sa Nelsonom Edijem (Nelson Eddy) u ulozi Raula, fantomovog rivala za Kristininom ljubavi koju glumi Suzana Foster (Susanna Foster)

The Phantom of the Opera (1962), režija: Terens Fišer (Terence Fisher), sa Herbertom Lomom (Herbert Lom) u produkciji UK Hammer Films-a u ulozi profesora Pitrija-Fantoma i Heder Sirs (Heather Sears) u ulozi Kristine Čarls
The Phantom of the Paradise (1974), režija: Brajan DePalma (Brian DePalma), rok-opera sa Polom Vilijamsom (Paul Williams) u ulozi Svengali impresaria po imenu Labud
The Phantom of the Opera (1983), režija: Robert Markovic (Robert Markowitz), televizijski film sa Džejn Simur (Jane Seymour) i Maksimilijanom Šelom (Maximillian Schell) u ulozi Fantoma, sa radnjom u Budimpešti
The Phantom of the Opera (1986), pozorišni mjuzikl Endrjua Lojda Vebera (Andrew Lloyd Webber) sa Sarom Brajtman (Sarah Brightman)
The Phantom of the Opera (1989), režija: Dvajt H. Litl (Dwight H. Little), sa Robertom Englundom (Robert Englund), čuvenim zlikovcem Fredi Krugerom iz horor serijala “Strava u ulici brestova” (Nightmare on Elm Street) u ulozi Fantoma i Džil Šelen (Jill Schoelen) u ulozi Kristine
The Phantom of the Opera (1990), režija: Toni Ričardson (Tony Richardson), dvodelna NBC televizijska mini-serija sa Bertom Lankasterom (Burt Lancaster) koji glumi Barona – Fantomovog oca, sa Teri Polo u ulozi Kristine i Čarlsom Densom (Charles Dance) u ulozi Fantoma
The Phantom of the Opera (1991), režija: Darvin Najt (Darwin Knight), pozorišni mjuzikl Morija Jestona (Maury Yeston) i Artura Kopila (Arthur Kopil) snimljen pre živog nastupa, sa Dejvidom Stolerom (David Staller) i Elizabet Volš (Elizabeth Walsh)
Il Fantasma Dell'Opera (1998, It.) (aka The Phantom of the Opera), režija: Dario Ardjento (Dario Argento), otkačena adaptacija sa njegovom ćerkom Azijom Ardjento (Asia Argento) koja glumi Kristinu i Džulijenom Sendsom (Julian Sands) koji glumi bezimenog Fantoma (bez maske); sa sjajnom produkcijom koja se ogleda u uključivanju više seksa, grafičkog krvavog nasilja i muzikom koju je radio čuveni Enio Morikone (Ennio Morricone)
The Phantom of the Opera (2004), režija: Džoel Šumaher (Joel Schumacher) sa Džerardom Batlerom (Gerard Butler) u glavnoj ulozi i starletom Emi Rosum (Emmy Rossum), operskom pevačicom koja glumi Kristinu; u filmu takodje glume i Mini Drajver (Minnie Driver) i Miranda Ričardson (Miranda Richardson)]

Lon Čejni (Lon Chaney) je takodje glumio upalog i crnookog, vampirolikog lika u izgubljenom filmu Toda Brauninga (Tod Browning) po imenu London After Midnight (1927), prvom holivudskom filmu o vampirima.

[Džejms Kegni (James Cagney) glumio je Čejnija u filmu Man of a Thousand Faces (1957) i osvežio glumačke role Fantoma i Kvazimoda u dva najveća dostignuća horor filma.] Mnogi od ovih nemih klasika dobili se svoje rimejk verzije tokom ere ton filmova.

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, II deo

, 14 2008 09:01:32 +0100

Horor filmovi nastajali su iz različitih izvora: narodnih predanja o djavolskim bićima, veštičarenju, fantazija, mitova, priča o duhovima, Grand Guignal melodrama, gotskih ili viktorijanskih novela iz Evrope od Meri Šeli ili irskog pisca Brema Stokera. Na mnogo načina, ekspresionistički nemački nemi bioskop bio je vodeći kada se govori o horor filmovima i filmovima o natprirodnom.

Najraniji horor filmovi: Čudovišta, vampiri i ostalo

Prvi horor film, koji je trajao samo tri minuta, delo je pronicljivog francuskog tvorca filmova Žorža Melijea (Georges Melies), nazvan Le Manoir Du Diable (1896) (aka The Devil's Castle) – koji je sadržao neke elemente kasnijih filmova o vampirima.

Još jedan vredan spomena i uticajan film, začetnik horor žanra bio je nemački nemi ekspresionistički prekretnički klasik, Das Kabinett des Doktor Caligari (1919) (aka The Cabinet of Dr. Caligari) koji je režirao Robert Vien (Robert Wiene), o karnevalskom hipnotizeru-terapeutu koji se zove Dr. Caligari (glumio ga je Werner Kraus) koji priziva bledolikog, visokog Ćezarea obučenog u crni triko (Conrad Veidt, koji se kasnije pojavio kao Major Štraser u filmu Casablanca (1942), koji mesečari (i zaposednut je ubicom). Senoviti, ometajući, izobličeni i “noćnomorovski” kvalitet sablasnog i stilskog “Caligari”-ja sa vijugavim prilazima, izvaljenim vratima, skučenim sobama, nadvišenim gradjevinama i iskošenim gradskim predelima, dobijen je u studiju. Film je stigao u Holivud dvadesetih godina XX veka i kasnije uticao na klasični period horor filmova tridesetih – uvodeći mnoge standarde horor običaja. Kao i u mnogim klasicima (napr. Invasion of the Body Snatchers (1956)) originalna priča je bila izmenjena (uslovljena time što su je vlasti smatrale sumnjivom i poremećenom) i ponavljavanje scena u filmu uredjajem za formiranje kadra (sačinjenih od epiloga i prologa) ublažilo je njegovu poruku. Ovo je uzrokovalo da film bude obmanjujuća noćna mora u psihotičnom pacijentovom snu, na taj način razblažujući razornu prirodu originala.

Poster za film "The Cabinet of Dr.Caligari"

Najraniji film o vampirima režirao je Artur Robison (Arthur Robison). Bio je to nemački nemi film Nachte des Grauens (1916), aka Night of Terror, sa čudnim vampirolikim ljudima. Madjarski film Drakula halala (1921), aka The Death of Dracula, bio je prva adaptacija novele o vampirima Drakula koju je napisao 1897. godine irski pisac Brem Stoker (Bram Stoker).

Prvi pravi film o vampirima takodje je producirao evropski filmadžija – F.W. Murnau režirao je dugometražni Nosferatu, A Symphony of Terror (1922), aka Nosferatu, eine Symphonie des Grauens. To je bila neovlašćena filmska adaptacija Stokerove novele Drakula sa Maksom Šrekom (Max Schreck) u glavnoj ulozi prvog ekranizovanog vampira – misterioznog aristokrate koji živi u udaljenom Bremenu po imenu Grof Orlok. Zbog problema oko autorskih prava, vampir je nazvan Nosferatu umesto Drakula i radnja je preseljena iz Transilvanije u Bremen.

Poster za film "Nosferatu, A Simphony of Terror"

Nastaviće se...

Napomena:

Horor filmovi - istorijat, I deo

, 13 2008 11:21:25 +0100

Horor filmovi su uznemiravajući filmovi čiji je cilj da zaplaše i uspaniče, uzrokuju užas i nemir i probude naše najgore skrivene strahove, često u zastrašujućem, šokirajućem završetku, dok nas istovremeno zabavljaju i očaravaju u katarzičkom iskustvu. Horor filmovi efektno pogadjaju u srž tamne strane života, zabranjene, neobične i nemirne dogadjaje. Oni se bave našom primarnom prirodom i njenim strahovima: našim noćnim morama, našom ranjivošću, našim otudjenjem, odvratnostima, strahom od nepoznatog, strahom od smrti i rastrzanja, guditkom identiteta ili strahom od seksualnosti.

Počeci horor filmova vezuju se za same početke filmova uopšte, dakle za period od pre 100 godina. Od naših najranijih dana, koristili smo našu slikovitu maštu da vidimo duhove u senkovitim oblicima, da se emotivno vezujemo za nepoznato i da se plašimo stvari koje su neverovatne. Gledanje horor filma pruža nam ulazak u taj zastrašujući svet, daje nam samu esenciju straha bez stvarne opasnosti po život. Iako čudno zvuči, gledanje horor filmova i preplašivanje ili posmatranje uznemirujućih, strašnih scena, pruža nam pravo uzbudjenje i zabavu.

Tamne, primitivne i zbunjujuće osobine koje nas istovremeno privlače i odbijaju, prisutne su u ovom žanru. Horor filmovi su često kombinovani sa naučnom fantastikom kada su pretnja ili čudovište vezani za tehnološke kvarove ili kada je Zemlja ugrožena vanzemaljcima. Fantazijski i natprirodni filmski žanrovi ne predstavljaju sinonime horor žanra, mada triler filmovi mogu imati neke veze kada su fokusirani na revoltujuće i strašno pošanje ubice-ludaka. Horor filmovi su takodje poznati i po nazivima chillers, scary movies, spookfests i the macabre.

Horor filmovi, kada su dobro odradjeni i kada se manje oslanjaju na zastrašujuće specijalne efekte, mogu biti veoma moćne filmske forme, dotičući se naših snova i strave iracionalnog i nepoznatog, kao i samog horora. [Najbolji horor filmovi samo nagoveštavaju stravu na jedva primetne načine, pre nego što razmetljivo prikazuju to napr. horor filmovi Vala Lutona (Val Lewton)] U horor filmovima, iracionalne sile haosa ili strave neophodno moraju biti pobedjene i često se ovi filmovi završavaju sa povratkom na normalnu situaciju i pobedom nad apsurdnim.

Najraniji horor filmovi bili su u gotskom stilu – to znači da se radnja odvijala obično u sablasnim starim zdanjima, zamkovima ili maglom okruženim, tamnim i mračnim mestima. Glavni junaci takvih filmova su bili nepoznata, ljudska, nadljudska ili groteskna bića, od vampira, izbezumljenih ludaka, djavola, neprijateljskih duhova, čudovišta, ludih naučnika, Frankenštajna, dvostrukih ličnosti tipa Džekil-Hajd, demona, zombija, zlih duhova, lukavih nemani, satanističkih zločinaca, opsednutih, vukodlaka i nakaza sve do još nevidjenih, djavolskih izgleda zla.

Napomena: